Browsing category

Зөвлөгөө

Ууланд юу өмсөх вэ – 1. Base layer буюу биеийн давхарын хувцас

Өндөр уулын оргил хүрэх замд та цаг агаарын янз бүрийн нөхцөлд амар хэцүү төрөл бүрийн замыг туулах хэрэгтэй болдог. Доор халуун бүгчим байснаа өгсөх тусам сэрүүсч цас мөс таныг угтана.

Ая тухтай аялж, авирахын тулд сонгино мэт үе давхрагатай хувцаслаж, хөлөрч норохоосоо өмнө үргэлж өмсөх тайлах дэс дарааллыг давтах хэрэгтэй болно.

Гэхдээ олон төрлийн хэрэгтэй хэрэггүй хувцас байсанаас цөөхөн бөгөөд чанартай, брендийн сайн хувцас өөрт байх нь илүү дээр.

Тэгвэл хувцаслахдаа юуг анхаарвал зохилтой вэ?

Цаг агаар хурдан өөрчлөгдөж болзошгүй. Хэдийгээр мэдээгээр цаг агаар сайхан нартай дулаан хэмээн зарласан байсан ч өндөр ууланд байдал хурдан өөрчлөгддөг тул нөөц хувцас хэрэгсэл заавал аваарай.

  • Жин болон тав тух. Хэдийгээр илүү ачаа чирж өөрийгөө зовоомооргүй байсан ч даарч хөрөөд тав тухгүй бас явмааргүй л байгаа. Дулаалга сайтай, зузаан хүрэм харамсалтай нь хүнд бас овортой. Таньд өөрийн болон бусдын туршлага энд тус болох бөгөөд илүү бодитойгоор бодож шийдэх хэрэгтэй.
  • Хэрэглээнд илүү нийцэх хувцас. Уулын хувцас олон үзүүлэлттэй. Үүнд халаасны байршилаас эхлүүлээд агааржуулах нүх, онгорхой, юүдэн, нар, салхины хамгаалалт, цахилгааны чанар, битүүмж, зузаан нимгэн гэх мэт орно. Яг тухайн хэрэглээнд хэрэг болох зөв үзүүлэлт, тоноглолтой л хувцасаа олж авах хэрэгтэй. Тэрнээс 4000 метрт авирах гээд 8000 метрийн хувцас хайх хэрэггүй. Мэдээж үнэ мөнгөний асуудал ч энд хамаатай.
  • Материал. Хувцасны материал бол хамгийн чухал зүйлийн нэг мөн. Хөвөн даавуун хувцастай хөлөрч нороод явах тусгүй зүйл. Хурдан хатах синтетик, нейлон, полистр хувцас аялалд илүүтэй хэрэгтэйг ойлгож байгаа байх.

Биеийн давхрага буюу дотуур хувцас –  Base Layer

Хүний биеийн арьсанд шууд хүрэлцдэг хувцас нэн чухал үүрэгтэй. Учир нь хөлсийг өөртөө шингээн авч гадагшлуулан, биеийг хуурай, дулаан байлгах гол зүйл. Тиймээс полистр болон мерино ноосон материал яг таардаг.

Урт ханцуйтай дотуур цамц, урт дотуур өмд

Ямар загварыг сонгох нь өөрийн хүсэлт боловч агаар сэлгэх боломжтой, амьсгалдаг синтетик болон ноосон материал байх хэрэгтэй.

Hүцгэн бие дээрээ шууд өмсөх энэ цамц өмд нь хүйтэнд (эсвэл бээрэг бол) заавал өмсөх хувцас мөн. Уутан хөнжилдөө өмсөөд унтахад дулаан, өглөө босоод хүйтэн майханд тайлж солих шаардлагагүй шууд дээр нь бусад хувцасаа өмcчихнө.

Өмд нь хөдөлгөөн тушиж алхалт, авиралтад бага зэрэг тээртэй санагдаж магад. Зарим хүмүүс чөлөөтэй хувцаслах дуртай, бие барьсан хувцасанд дургүй байдаг. Гэхдээ өндөр ууланд авирах бол дасахаас аргагүй.

Хөхний даруулаг – Bra

Зурагт үзүүлсэн шиг түгжээ, дэгээгүй спорт загварын дарууллаг илүүтэй тохиромжтой.

Богино цамц (футболка) – Т-shirt

Хөнгөн синтетик эсвэл ноосон, ханцуйтай болон ханцуйгүй цамцууд алхаж явхад сэрүүхэн хөнгөн байдаг. Мэдээж ханцуйгүй бас хүзүүгүй бол агаар сэлгэлт сайтай, эсрэгээр байвал нарнаас илүү хамгаална гэх мэт.

Оймс

Уулын зориулалтын оймс тусгай материалаар хийгддэг. Хэзээ ч хөвөн даавуун оймс хэрэглэж болохгүй (зөвхөн синтетик эсвэл ноос). Ийм оймс гутал дотор холбирч бөөгнөрдөггүй, оёдол нь хүртэл хөл нухаж холгохгүй гаднаа байдаг.

Мөн уулын оймсыг давхарлаж өмсөж болдоггүй байна. Хэдэн нөөц оймс авч явах нь таны хэрэг боловч хамгийн багадаа 1-2 илүү байх хэрэгтэй. Нар гарахгүй, өдөр дараалсан нойтон борооноор чийгтсэн оймс хатаж өгөхгүй, ганц илүү оймс багадах тохиолдол бий. Ямартай ч хамгийн сайнаас сонгож, чанартайг авах нь зөв.  

Үргэлжлэл бий…

Ууланд юу өмсөх вэ – 2. Mid Layer буюу дундын давхарын хувцас

Дунд давхарын буюу Mid Layer хувцас

Эхний биеийн давхарын дотуур хувцас хөлс чийгийг өөртөө шингээж гадагш дамжуулан гаргах үндсэн үүрэгтэй бол дунд давхарын хувцас нь биеийн дулааныг хадгалж, даарч жиндүүлэхгүй байх үндсэн үүрэгтэй.

Ийм төрлийн хувцас маш олон байдаг ба дийлэнх нь Fleece буюу хиймэл ноосон, ус салхи нэвтрүүлэхгүй Softshell-хамгаалалтийн хувцасууд байдаг.

Fleece буюу хиймэл ноосон хүрэм

Хөнгөн ийм хиймэл ноосон хүрэмийг дотуур хувцасны (base layer) гадна шууд өмсөхөд тохиромжтой, тайлж өмсөхөд хурдан амар байдаг. Ер нь уулчин бүрт заавал байх ёстой гэж болно.

Soft-shell хүрэм болон өмд

Хиймэл ноосон fleece хүрэмийн оронд өмсөж болох бороо, ус, салхинаас хамгаалах энэ хүрэм нь илүү дулаахан бөгөөд амьсгалдаг тул хөлс чийгийг гаргадаг.

Харин өмдийг нь энгийн алхалтын өмдний оронд аялал анх эхлэхээс өндөр уулын оройд гарах хүртэл өмсөж болох бөгөөд ер нь өмдийг аяллын явцад байнга солиод байх боломжгүй, төвөгтэй байдаг талтай.

Тиймээс сунамтгай бөгөөд ус, салхины хамгаалалттай ийм хувцас нь авиралтын явцад уулын нөхцөл болон цаг агаар өөрчлөгдөхөд хамгийн тохиромжтой бат бэх хувцас юм.

Mалгай

Ийм хүрээтэй малгай нь нүүр хүзүүг нарнаас хамгийн сайн хамгаалдаг. Зарим нь UV Protection буюу нарны хэт ягаан туянаас хамгаалах материалаар ч хийгддэг байна.

Өнгөний тухайд бараан өнгө илүүтэй нарны илч шингээх тул зуны халуунд цайвар шаргал, намар хавар бараандуу өнгийг сонгох нь зүйтэй.

Нимгэн бээлий

Их хүйтэн биш сэрүүхэн үед гараа хамгаалах үүднээс нар салхи хаах нимгэн бээлийн хамгийн тохиромжтой. Халаасанд явахад зай эзлэхгүй бөгөөд гар жаахан бээрэхэд гаргаад өмсөхөд амар эд.

Үргэлжлэл бий…

Духны гэрлийг хэрхэн сонгох вэ?

Духны гэрэл нь хүний нүдтэй адил чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Түүнийгээ мартсан эсвэл баттерей нь дууссан бол гэгээ ортол бүхнийг мартсан нь дээр. Харанхуйд бүдчиж явбал юунд ч хүргэж магад.

Орчин үед бараг бүх духны гэрлийг LED технологиор хийдэг болсон. Учир нь цэнэг хамгийн бага хэрэглэдэг, удаан асдаг, бат бөх болон хөнгөн болхоор тэр.

Тэгвэл духны гэрэл нь юугаараа хоорондоо ялгаатай вэ?

Тусгал

Өргөн өнцөгийн:

Энэ нь аяллын ерөнхий хэрэглээнд таарах, гэрлийг богино боловч өргөн талбайд тусгаж, ойр зайд ажиллах, ном унших, майхан сав барих, хураах зэрэгт илүүтэй тохиромжтой.

Нарийн өнцөгийн:

Тодорхой чиглэлд гэрлийг хол зайд тусгаж алсыг гэрэлтүүлэх хэрэгтэй бол ийм гэрэл шаардлагатай ба ихэнх тохиолдолд ууланд алхалтын жимийг алсаас гэрэлтүүлж, явах чиглэлээ алдахгүй аялахад хэрэг болно.

Өргөн болон нарийн өнцөгийн:

Одоо үед хоёр өөр тусгал бүхий универсал гэрэл олноор хийгддэг болсон болхоор ийм духны гэрэл сонгох нь зөв.

Гэрлийн хүч

Энэ бол духны гэрлийн хамгийн чухал үзүүлэлт бөгөөд Lumens нэгжээр хэмжигддэг, цацруулж байгаа гэрлийн гэрэлтүүлгийн хэмжээ бөгөөд мэдээж илүү их Lumens-тэй бол тод гэрэлтэх боловч баттерей илүүтэй хэрэглэх болно.

Духны гэрлийн стандарт хэмжээ анх 20-40 Lumens байсан ба одоо 200-300 Lumens гэрэл бараг энгийн болох талдаа ирж байна. Лаа 10 Lumens гэрэл гаргадаг бол гэр доторх гэрлийн шил 300 орчим Lumens-ээр өрөөг гэрэлтүүлдэг.

Гэхдээ тод байх нь илүү хол тусна гэсэн үг бас биш юм.

Гэрлийн холын тусгал нь бас тусадаа техникийн үзүүлэлт болдог ба харах чиглэлд сарнихгүй хир холыг гэрэлтүүлж чадаж байгаа нь тухайн гэрлийг давуутай болгодог.

Орчин үеийн гэрлүүд ойрын, дундын, холын зайд гэрлийг тохируулан өөрчлөх товчтой байдаг.

Бас нэг үзүүлэлт бол бүрэн цэнэглэсэн эсвэл дүүрэн баттерейгаар хэдэн цаг асаж чадах вэ гэдэг бөгөөд 2 метрийн урдахыг харах боломжгүй, эсвэл үндсэн гэрлийн чадлын 10 %-аас доош гэрэлтүүлж байвал гэрэл асахгүй боллоо гэж үздэг байна.

Одоогийн стандартаар 350 Lumens-тэй гэрэл хамгийн багадаа 2 цаг тасралтгүй тод асах ёстой байдаг.

Аяллын гэрэл нь баттерей дуусах явцад дагаад аажим бүдгэрэх ёсгүй байдаг. Өөрөөр хэлбэл хурц тусгалаа хадгалж байгаад цэнэг бүрэн дуусахад л шууд унтардаг байх нь бүдэг гэрэлтэй явсанаас эрсдэлд орох аюулаас сэргийлэх зорилготой юм.

Духны гэрлийн жин.

Ихэнх гэрлийн жин баттерейтайгаа ойролцоогоор 200 грамм байдаг ба агуй мэтийн тусгай аяллын, мэргэжлийн ажил үйлчилгээний гэрлүүд л илүү олон баттерей нэмэлт тоноглол бүхий хүнд байдаг.

Баттерей

Lithium баттерей нь Alkaline баттерейг бодвол хүйтэнд тэсвэртэй байдаг. Цэнэглэдэг баттерейтэй явж байвал нөөцөнд ганц хоёр Alkaline баттерей авахад илүүдэхгүй.

Цаашилбал ус, борооны хамгаалалттай, дурын чиглэлд суурин дээр нь эргүүлдэг гээд илүү үйлдэлтэй духны гэрлүүд ч худалдаанд байгаа.

Улаан гэрэл

Духны гэрэл бүрт улаанаар асах гэрэл бас байдаг. Энэ нь харанхуйд бусдыг нүдийг гялбуулахгүй, зэрлэг амьтадыг үргээхгүй, газрын зураг уншихад хялбар байдаг төдийгүй онцгой тохиолдолд SOS дохио өгч тусламж дуудахад хэрэглэгддэг.

Үүргэвч хэрхэн сонгох вэ?-2

Бүслүүр

Бүсэлхийн бүслүүрийг зөв тааруулж бүслэхэд мөрөнд ирэх ачаалал 70 хувиар хөнгөрдөг. Өөрөөр хэлбэл үүргэвчний жин биеийн таазанд төвлөрвөл хүнд ачаатай ч хол замыг ядралгүй туулж чаддаг байна.

Цээжний бүслүүр нь мөрийг тэлж татаж буй ачааллыг бууруулж мөрөвч шигдэж орохоос хамгаалдаг.

Эмэгтэй хүн цээжээрээ ихэвчлэн амьсгалдаг тул цээжний бүслүүрийг арай сул, эрэгтэй хүн гэдсээрээ амьсгалдаг тул бүсэлхийн бүслүүрийг бага зэрэг сул тааруулж явахад тохиромжтой байдаг.

Үүргэвчний борооны хамгаалалт

Аялалд явж байтал гэнэт бороо орвол яах вэ.

Төрөл бүрийн хэмжээтэй зориулалтын үүргэвчний борооны хамгаалалт байдаг ба зарим үүргэвч өөрөөсөө салдаггүй хамгаалалттай байдаг.

Салдаггүй хамгаалалтын сайн тал нь хаа ч үүргэвчээ гэнэтийн бороо цаснаас хамгаалж, доторх эд зүйлсээ хуурай байлгах боломжтой.

Салдаг дээд хаалт

Зарим үүргэвчний дээд хаалтыг салгаж бүсэлхийн цүнх болгон авч явж болдог. Ачаа бага үед том үүргэвчээ орхин, жижиг сажиг зүйлээ хийгээд алхахад тохиромжтой.

Гогцоо

Уулын үүргэвчүүд алхалтын таяг болон мөсний сүхээ бэхлэх хоёр буюу түүнээс дээш тооны гогцоотой байдаг.

Ингээд инфографик хэлбэрээр үүргэвч сонгох зөвлөгөөг хураангуйлан танд хүргэе.

Уулын болон алхалтын гутал – 1

Томдож, багадсанаас хөл холгох, норох, хальтирч гулгах, даарч хөрөх, чийгтэх гээд алхалтын болон авиралтын гутлаа яаж сонгосноос сэтгэл хөдлөм аялалаа цаашид үргэлжүүлэх үү эсвэл буцах уу гэдгийг шийдэх хүнд үе бидэнд хааяа тулгардаг.

Тэгвэл гутлууд ямар ялгаатай, яаж зөвийг сонгох вэ?

Юуны түрүүнд 3 зүйлийг сайн мэдэх хэрэгтэй.

1.Шагай түрийний хамгаалалт

2.Материал

3.Хөлд таарах эсэх

Алхалтын гутал

Шагайн хамгаалалтгүй

Өдөртөө яваад ирэх энгийн алхалтанд өгсүүр уруу, бартаа багатай замд таарах хөнгөн гутал. Гол нь зам ус чийг, шавар шавхайгүй бөгөөд хальтарч унаж шагайгаа мултлах эрсдэлгүй байх хэрэгтэй. Мөн үүрэх ачаа хөнгөн бол сайн (хазгай гишгэхэд нуруунаас шагайнд хүнд ачаалал өгөхөөргүй).

Түрий богино учраас хөл чийгтэж хөлрөх нь бага ч гүехэн ус, өвсний шүүдэрт ч норох амархан.

Бас сэрүүн улиралд шагайгаар даарч магадгүй шүү.

Шагайн хагас хамгаалалттай

Энэхүү гутал нь өдөртөө, эсвэл цөөхөн хоногоор ойр зайд, хөнгөнөөс дунд зэргийн хүнд ачаатай, ус чийг багатай газраар явахад тохиромжтой. Уян бөгөөд хөнгөн, туулах чадвар сайтайгаас гадна ул нь харьцангуй зөөлөн тул хадтай газар явахад хөл доорхи чулууг мэдэрч тэнцвэрээ сайн олох боломжтой байдаг.

Шагайн бүтэн хамгаалалттай

Харьцангуй хүнд ачаатай олон хоногийн урт, шавар устай, хад чулуутай газраар явахад зохимжтой бөгөөд урд хоншоор нь давж гарсан резинэн даруулгатай тул хөлийн хурууг хамгаалаад зогсохгүй шаардлагатай бол энгийн муурын хумс буюу гутлын хадаас хийгээд бага зэргийн мөс цастай газраар ч явж болдог.

Хад чулуунд элэгдэхгүй, удаан хугацаанд явахад хөл өвтгөхгүй үүднээс хатуувтар ултай хийгддэг.

Материал

Цэвэр арьсан

Байгалийн арьс ширэн гутал амьсгалдаг бөгөөд ус, цас, хад чулуунд тэсвэртэй тул ихэнх аяллын гутлын үндсэн түүхий эд болдог бөгөөд гол нь цэвэрлэж хатаахдаа л аргачлалыг зөв мөрдөх хэрэгтэй юм. Үгүй бол хатаж хорчийж, сунаж агших асуудал гардаг.

Синтетик

Полистер, нейлон гутлууд хөнгөн бөгөөд хурдан хатдаг тул орчин үед аялалд түлхүү хэрэглэдэг болсон ч арьс шиг эдэлгээ удаан биш. Хэдий тийм ч үнэ илүү хямд бөгөөд нэмэлт дулаалгатай хийж болдог тул хүйтэн улиралд хөл дааруулдаггүй сайн талтай.

Мөн Gore-Tex болон Out-Dry технологиуд нь агаар солилцоо сайтай хөлөрч чийгшихгүй, ус нэвтрэхгүй уян зөөлөн хөлд эвтэй материалуудаар гутлыг хийх боломж олгодог. Дээрх хоёр материалуудын давуу талыг хольж хийсэн гутлууд ч худалдаалагддаг. Жишээ нь Montbell Tuolumne Boots W’S-ийг дурьдаж болно.

Мэдээж улын хээ сайтай байх тусам газартай сайн барьцалдах хэдий ч Vibram төрлийн ултай гутал уул хаданд зууралт сайтай, хөлдөж гулгах нь бага байдаг.

Мөн Япон улсын Montbell брендийн алхалтын гутлууд Trail Gripper Technology буюу гулгаж хальтрахаас хамгаалсан тусгай резинэн материалаар хийгддэг. Энэ нь газартай зуурах чадвар өндөртэй ул тул найдвартай хамгаалалт болдог.

Уруу газар гулгахаас хамгаалж өсгий талын уланд илүү гаргаж товойлгосон хээтэй гутал илүү сайн.

Хөлд таарах

Алхалтын гутал нь уулын гутлыг бодвол яг таарсан (хөлийн хуруу чөлөөтэй хөдлөхөөр) байх хэрэгтэй.  

Үдээс хойш хүний хөл хөөж томордог тул оройдоо дэлгүүр орвол гутлаа багадуулахаас сэргийлнэ.

Аялалд зориулсан, бөөгнөрч холбирдоггүй зузаан, нимгэн оймсоо авч очоорой. Ажилдаа өмсдөг оймстойгоо тааруулж үзэх хэрэггүй.

Боломж олговол дэлгүүр дотор хэсэг хугацаанд нааш цааш сонирхож буй гуталтайгаа алхаж үзэх хэрэгтэй. Хазгай налуу газар, шат олдвол бүр сайн.

Цахим худалдаагаар гутал авах бол эхлээд ижил загварын гутал хэн нэгэн танилд тань байгаа эсэхийг асууж сураад олдвол өмсөж үзэх хэрэгтэй. Гутал нь тухайн загвараасаа хамааран өмсгөл өөр байх боломжтой тул авсан хойно таарахгүй асуудал үүсч магадгүй.

Гутлаа яаж үдэх нь өмсгөлд бас хамаатай тул чанга зөөлөн үдээд нааш цааш явж үзээрэй. ( илүү мэдээллийг зөвлөгөө булангаас “Уулын алхалтын гутлыг хэрхэн үдэх вэ? ” -ээс авч болно )

Эцэст нь хэлэхэд авсан гутлаа шинээр нь уул рүү бүү чирж очоорой. Наана нь хот газар ажилдаа, ойр зуур өмсөж алхаж зөөллөх хэрэгтэй. Үгүй бол ууланд хөлийг тань холгож сайхан аяллыг баллаж магадгүй.

Үргэлжлэл бий…

Алхалтын таяг

Хазгай гишгэхэд түшиг болох алхалтын таяг нуруу өвдөгийг тань хамгаалаад зогсохгүй бие хамгаалах зэвсэг, гэмтсэн нэгнээ аврах ор хийх саваа хүртэл болох холын аянд өгүүлшгүй нэмэр тустай.

Нуруунд ирэх ачааллыг 30% хүртэл багасгадаг алхалтын таягны уртыг тааруулдаг, тааруулдаггүй, эвхдэг, доргион шингээчтэй, карбон утастай зэргээс авахуулаад фото зураг авах суурьтай хүртэл үйлдвэрлэдэг болжээ.

Уртыг тааруулдаг

Энэ бол хамгийн түгээмэл загвар бөгөөд уруу газар уртасгаж, өгсүүр газар богиносгож уртыг өөртөө тааруулан өөрчилж алхаарай.

Уртыг тааруулдаггүй

Тодорхой биеийн өндөртөө тааруулж авдаг тэгш гадаргууд эсвэл цанаар гулгахад зориулдагдсан хөнгөн таягуудын уртыг тааруулахгүй байхаар хийдэг.

Эвхдэг

Майханы нуруу хураадагтай адил эвхдэг байдлаар нугалдаг таягууд ихэвчлэн гүйлт, ультра треккинг тэмцээнд илүүтэй хэрэглэгддэг ба богино хугацаанд дэлгэж, хураахад зориулагдсан, хөнгөн, нарийн байдаг.

Доргион шингээгчтэй

Ийм таяг уруу газар болон хатуу хад чулуутай газраар аялахад хүчтэй доргилт биед өгөхөөс хамгаалдаг давуу талтай ч харьцангуй жин ихтэй, металл орц ихтэй байдаг. Ялангуяа өвдөг, нурууны гэмтэлтэй, өвддөг бол илүүтэй тохиромжтой.

Материал

Үнийн хувьд боломжын болоод бат бэхийг тооцон ихэнх таягыг хөнгөн цагаанаар хийдэг. Хосоороо ойролцоогоор 500-600 грамм жинтэй байдаг ба нугарахад шууд хугарахгүй, буцаад засаж янзлах боломжтой байдаг.

Хөнгөн болгох үүднээс хийсэн карбон орцтой таягууд хосоороо 300-400 грамм байдаг тул ачаанд хөнгөн, бага ядрах сайн талтай.

Бариул

Үйсэн

Та хэрвээ их хөлөрдөг бол үйсэн бариул алганы хөлсийг шингээдэг тул гар хальтрахаас сэргийлэх давуу талтай. Ялангуяа зуны халуунд илүүтэй тохиромжтой, доргион багасгадаг боловч цул резиныг бодвол эдэлгээ багатай.

Хөөсөнцөр шахмал

Мөн хөлс шингээх давуу талтай ч хэлбэрээ алдах, хэсэг газраараа тасрах зэрэг зарим асуудал гардаг. Гарыг дулаахан байлгаж, цас мөстэйд хальтрахаас сэргийлдэг тул өвөл илүүтэй тохиромжтой.

Резинэн

Бат бөх, халуун хүйтэнд тэсвэртэй, бээлтэй өмсөхөд илүүтэй тохиромжтой. Зун гар хөлөргөж заримдаа алганд цэврүү үүсдэг тул халуун улиралд хэрэглэх эсэхээ бодолцоно биз дээ.

Эргүүлдэг

Эргүүлж чангалдаг хавчаартай таяг үнийн хувьд хямд, энгийн хийцтэй тул хамгийн түгээмэл байдаг ч хангалттай чангалж чадахгүй бол алхалтын явцад өөрөө богинсох, хэт чангарвал буцааж тайлах төвөгтэй байдаг.

Хавчдаг

Энэ загвар хамгийн амар, хүүхэд ч тааруулж хавчих боломжтой давуу талтай ч үнийн хувьд өндөр байдаг. Нэгэнт удаан хугацаанд хэрэглэхээр, таяг ашиглах хангалттай туршлагатай гэж үзвэл ийм төрлийн таягыг сонговол буруудахгүй. Мөн бээлтэй үед таягаа сунгаж, хураахад хамгийн амар байдаг.

Нүхтэй

Ийм таягыг гүйлт, энгийн алхалтад илүүтэй хэрэглэдэг, нэг дараад уртыг татаж тааруулахад пүрштэй тэлэгч нь шууд нүх рүү нь ордог тул тааруулах ажиллагаа бараг байхгүй, цаг зарцуулахгүй, үнэ хямд байдаг.

Дээрх хавчаарын төрлүүдээс хольж хийсэн таягууд байдаг ба ачаалал ирэх хэсэг дээр илүү найдвартайг нь суурилуулдаг.

Ашиглах зөвлөмж

Таягын уртыг өөртөө тааруулахдаа гарыг тохойгоор 90 градус орчим байхаар нугалахаар тааруулж сунгаж хавчина.

Таягны бариулын оосроор гарыг доороос дээш чиглэлд оруулж гарын бугуйнд ачааллыг өгөх байдлаар атгавал:

  • Атгалтад бага хүч зарж, шуу бага цуцна
  • Таягаа алдах, алхах үед хад чулуунд хавчуулах, цас мөс, шаварт зоогдоход гараас сугарч үлддэггүй

Цасны таваг

Зарим аялагчид хад чулуутай замаар цасны том тавагыг нь авахгүй явсанаас дэлбээ нь хугарч тасрах, гээдэх зэрэг асуудал гарч, хэрэгтэй үед байхгүй, цас мөсөнд шигдэж ороод алхалтын ачааллыг нэмэгдүүлэх, ядраах, удаашрах зэрэг хүндрэлүүд гардаг. Холын аялалд нөөц таваг авч явахад илүүдэхгүй шүү.

Үзүүрийн хамгаалалт

Бетонон гадаргууд таягны үзүүр элэгдэж мохохоос сэргийлсэн резинэн таглааг уул хаданд авалгүй явах нь таяг гулгах, хальтрах зэрэг аюултай тул заавал авч заншаарай.

Харин үүрэгчиндээ болон цүнхэндээ бэхлэхдээ таглааг хийвэл хурц үзүүрээр бусдыг гэмтээх, хувцас хэрэглэлээ урж, цоолохоос хамгаалдаг.

Мөн таягыг сунгаж тааруулахдаа эхлээд бүдүүн хэсгийг, дараа нь нарийн хэсгээ уртасгавал таяг гулзайх нь бага, хугарч эвдрэх эрсдэл багасдаг.

Цасны сохрол гэж юу вэ?

Нам доор газар нарны туяаны 80-90% газарт шингэж 10-20% эргэж ойдог.

Харин өндөр ууланд, мөсөн гол дээр эсрэгээрээ 85-90% нь цас, мөсөнд ойж нар бараг доороос тусаж буй мэт төөнөдөгийг уулчид андахгүй.

Хамгаалалтын шилгүй, шилтэй ч тэр нь нарны хэт ягаан туяа шүүдэггүй эсвэл буруу зүүвэл ЦАСНЫ СОХРОЛ хэмээх эмгэг үүсдэг.

Түүнчлэн манан будантай, бүрхэг өдөр ч өндөрлөг газар цасны сохрол үүсч болно. Нүдэнд харагдахгүй ч хэт ягаан туяа үүл манан дундуур саадгүй нэвтэрч цас мөснөөс ойсоор л байх болно.

Илрэх шинж тэмдэг

  • Нүд улайх
  • Хорсож өвдөх
  • Хөөж хавдах
  • Нулимс гоожих
  • Толгой өвдөх
  • Юмс бүртэлзэн хүрээлэх, давхар харагдах
  • Юмсын өнгө өөрчлөгдөх болон огт юм харахгүй байх

гэх мэтийн эмгэг үүсэх ба хамгаалалтын болон эмчилгээний арга хэмжээ яаралтай авахгүй бол бүрмөсөн сохрох аюултай.

Арга хэмжээ

  • Хүйтэн жин яаралтай тавих
  • Нүдээ нухахгүй байх
  • Нүдний шингэн дусаалга дусаах ( өтгөн төрлийн биш)
  • Майханд болон гэр байшин дотор ч нарны шил зүүх
  • Линз зүүдэг бол нэн даруй авч эдгэртлээ зүүхгүй байх
  • Гарч орохдоо нүдний боолт хийх (хүнээр түшүүлэн гарах)

Эдгэх хугацаа

Ихэнх бага хэмжээний эмгэг 24-48 цагийн хооронд аяандаа алга болдог. Мэдээж энэ нь нүд хир их гэмтсэнээс хамаарах ба бүрэн эдгэртлээ 5-7 хоног болж болно.

48 цагаас илүү хугацаанд шинж тэмдэг арилахгүй, зовиур нэмэгдвэл яаралтай эмчид хандах нь зүйтэй.

Урьдчилан сэргийлэх

Дээр дурьдсанчлан цэлмэг, бүрхэг ямарч үед нарны зориулалтын шил, цасны шил – goggle заавал зүүх. Хямд дуураймал болон энгийн, дугуйн спортын хар шил бүү авч яваарай. Тэд нарын туяаг шүүхгүй.

Мөн зориулалтын уулын нүдний шил хажуу гуяандаа салгадаг хамгаалалттай байдаг. Учир нь нар зөвхөн дээрээс, доороос биш хажуугаас ч ойн гэмтээж болдог тул нүдийг бүхэл нь тойруулан хамгаалах шаардлагатай байдаг.

Арга ядвал хажуугийн хамгаалалттыг duct tape буюу аяллын скочоор ч түрдээ наан хийж болно.

Эцэст нь хэлэхэд ууланд нүд юм харахгүй болох нь үхэлтэй л адил. Ангал, нуранги, хад чулуу гээд ямар аюул дунд байгаагаа мартаж болохгүй.

Мөн цаг хугацаа алдсанаараа аяллыг бүхэлд нь ч цуцлах тохиолдол гарч болох юм.

Хөлөг онгоцыг живүүлэхэд жижиг нүх л хангалттай гэдэг үгийг санаж явахад илүүдэхгүй.

Цангавал цас идэх нь зөв үү?

Цас нэгэнт уснаас бүтдэг болхоор идэхэд цас ус хоёр адилхан биш үү гэж ихэнх уулчид, аялагчид асуух байх.

Тиймээ цас бол ус. Гэхдээ хайлаагүй үед ус гэж бодож болохгүй юм.

Хөлдүү цас мөсийг бие хайлуулахын тулд дулаанаа зарцуулж, эргээд бие хөдөлж, гүйсэн мэт шингэнээ алдаж байдаг. Үр дүнд нь бие илүү их шингэн хэрэглэх болдог.

Тиймээс эргээд илүүтэй цангана гэсэн үг. Мөн хүн биеийн дулаанаа алдах аюул цаана нь бий.

Дээрх асуудлуудаас сэргийлэхийн тулд эхлээд хайлуулах өөр арга хайсан нь дээр.

Мөн цасанд элдэв бактери, нян байвал юу болох нь ойлгомжтой. Ялангуяа ойр хавьд нь бие зассан газар байвал усаар дамждаг гэдэсний болон бусад өвчин тусах магадлалтай.

Алтай Таван Богдын дээд хоног толгойд ийм асуудал үүсэх эрсдэл нэгэнт эхэлсэн тул уулчид болгоомжтой байж, сайтар буцалгаж ариутгах хэрэгтэй.

Энэхүү зөвлөгөөг “Уулын боловсролыг дэмжигч байгууллага” COMPASS OUTDOOR STORE танд хүргэлээ.


Уулын гутлын бүтэц болон арчлах заавар

Алхалтын гутлыг бодвол уулын авиралтын гутал нь түрий өндөр, их бие даргар хатуу, нэмэлт синтетик дулаалгатай байдаг.

Бүтцийг нь тодруулж яривал чухал анхаарууштай хэсгүүд түүнд бий.

Их биеийн арьс

Орчин үед авиралтын гутлын их биеийг үрэлтэд тэсвэртэй синтетик болон илгэн арьсаар хийдэг болсон. Хөлийг хад чулуунаас хамгаалах, цас өшиглөх, мөсөнд тахаа зооход тогтвортой, биетэй байх үүднээс хөлийн урагшаа нугардаг хэсгээс бусад газар хатуу, даргар байдаг.

Амьсгалдаг оруулга нь хөлийг чийгтэхээс хамгаалдаг. Ер нь гутлыг улнаас дээш эргэн тойронг бүхэлд нь резинээр бүрж өгдөг нь хад чулуунд цохиж элэгдэж муудахаас сэргийлнэ.

Улны хавтан

Гутал хөнгөн байх нь хамгийн чухал үзүүлэлтийн нэг тул уланд хийдэг хавтгай төмрийг карбоноор сольвол жин багасдаг.

Өсгий

Уулын өсгийнд доргио зөөллөгч уян үе оруулж өгсөнөөр уруудах үед доороос ирэх цохилтийг шингээдэг.

Мэдээж Vibram төрлийн ул ууланд хамгийн тохиромжтой бөгөөд тэр дундаа Vibram Teton ул нь цас уланд наалдаж бөөгнөрөхөөс сэргийлдэг байна.

Үдээс

Үдээсний тээглүүр нь дамартай бол үдээс хялбар гүйж чангалж татахад амар бөгөөд хүч бага ордог.

Уулын гутлыг үдэх зөвлөгөөг эндээс аваарай.

Уулын гутлыг хатаах

Дан гутлын дотор улавчийг, давхар гутлын бойтогийг улавчийн хамтаар салгаж энгийн хэмд, задгай, хуурай газар хатаана.  

Нарны гэрэлд, ил гал, зуух, халаагуурын хажууд хатаавал гутлын цавуу салж, арьс хатуурч мууддаг.

Хурдан хатаамаар бол сүүдэрт, салхитай газар эсвэл тасалгааны сэнсний (халуунаар үлээдэг үсний биш) салхинд өрөө тасалгаанд тавиарай.

Мөн сонин хуйлан чихэж болно. Харин чийгтсэн дор нь ойр ойрхон хуурайгаар солих хэрэгтэй.

Шороо тоосноос цэвэрлэх

Гуталд наалдан, шигсэн шороо тоос, чулууны үйрмэг алхах бүрд гутлын гадна арьс, их биеийг үрж зүлгүүрдэж байдаг. Мөн шавар шавхай арьсний чийгийг өөртөө шингээж модойлгон хатаадаг тул эдэлгээ нь богинсдог.

Гутлын үдээсийг авч сойзоор нийтэд нь цэвэрлэдэг. Илүү сайн цэвэрлэх бол урсгал усны доор угааж болно.

Угаалгын нунтаг, эдийн савангаар угааж болохгүй. Мөн угаалгын машинд сэгсэрч хэрэггүй. Учир нь GORE-TEX  хамгаалалт, амьсгалдаг мембран нь гэмтдэг.

 

Та хийлдэг, чийгний гудасныхаа алийг дээр нь тавьдаг вэ?

Уулчид аялагчид хүйтэн сэрүүн улиралд, эсвэл өндрийн отог дээр хийлдэг болон чийгний гэсэн хоёр гудас авч явдаг.

Тэгвэл дэвсэж унтахдаа алийг нь дээр нь тавих вэ гэдэг асуулт гарч ирнэ.

Алийг нь тавих нь дараах нөхцлүүдээс хамаарах тул та яаж тавихаа өөрөө шийднэ биз дээ.

Хамгаалалт

Хэрвээ ойд, гишүү мөчир дээр, хад чулуун дээр унтах бол чийгний гудсаа доороо хийгээрэй. Тэгвэл хийлдэг гудасаа цоолохоос хамгаална.

Гулгах.

Нэг мэдсэн хийлдэг гудаснаасаа гулгаад тал дээр нь унтаж байдаг уу. Хэрвээ чийгний гудас тань товруутай, сайн зуурдаг бол дээр нь тавьж унтаарай.

Мөс цасан дээр.

Шинжлэх ухааны туршилтаар дараах дүгнэлтийг гаргажээ.

Хийлдэг гудас зөөлөн тул хэвтэхэд бие шигдэж ордог.

Хэвтсэн хэсэгт биеийн жингээр гудас нимгэрдэг тул хүйтэн илүү дамжуулдаг байна. Харин чийгний гудас илүү биетэй, нягт хатуу тул хийдэг гудас дээр нь тавиад хэвтэхэд шигдэж орох нь бага. Хуурай цастай бол хийдэг гудасаа доороо хийгээрэй.

Эсрэгээрээ биеийн дулаан, гудасаар дамжин доод цас мөсөө хайлуулан норгож хөлдөөж, эргээд жиндүүлдэг тул чийгний гудасыг доор нь тавих хэрэгтэй байдаг.

Тиймээс нойтон цастай, ус доогуур урсах газар бол чийгний гудасыг нь доор нь тавих нь дээр болж байна.

Ер нь чийгний болон хийлдэг гудасны материал, нягтшил, зузаан ямар байхаас үр дүн ихээхэн ялгаатай байгаа нь туршилтаар нотлогдсон.

Тэгэхээр хэзээ хаана, яаж тавихаа та тунгааж, шийднэ биз дээ.

Энэхүү дугаарыг “Уулын боловсролыг дэмжигч байгууллага”Аяллын анд MONTBELL танд хүргэлээ.

Холбоо барих

Утас: 8810-9660

Email: uulchin.mn@gmail.com

Хаяг: УБ, Хан-Уул дүүрэг, 1-р хороо, 14210, Олимпийн Хороо, 409 тоот