Browsing category

Хэрэгсэл

Хэрэгсэл,

Аялалын майхан

Байгальд аялагчдын хувьд худалдан авах чухал хэрэгслүүдийн нэг бол толгой хорогдох майхан сонгох юм. Учир нь түүний овор, жин таны үүргэвч болон төсөвт том нөлөө үзүүлдэг. Бас нэг адармаатай зүйл нь аялалын майхан нь энгийнээс авхуулаад ордон шиг хүртэл хэдэн зуун төрөл бий.

Доорхи хүчин зүйлүүдийг зөв тооцоолбол сонголт хийхэд хялбар болно:

  • Багтаамж –    Унтах хүний тоо
  • Улирал –         Майхны хийц нь цаг агаартай нийцэх
  • Жин –               Төлөх мөнгөний хэмжээнээс шууд хамааралтай
  • Амьдрах нөхцөл – Дотоод орон зай том, орж гарахад хялбар, барихад амархан гэх мэт

Аялалын майхны багтаамж

Аялалын майхныг багтаамжаар 1-4 хүний загвартай гэж ангилдаг.

Жинг бага байлгахын тулд майхны доторх нь маш энгийн байдаг. Нэг хүнд ногдох талбайн стандарт байхгүй тул 2 хүний майхны хэмжээ нь бренд болгонд өөр өөр байдаг.

Таны гол сонголт бол 3 эсвэл 4 улирлын майхны аль нь вэ гэдэг юм. Аялал болгонд цаг агаарын нөхцөл өөр учир байнгын аялагчид ихэвчлэн 1-ээс илүү майхантай байдаг.

3 улиралын аялалын майхан

Эдгээр майхан нь хөнгөн жин / хавар, намар, зуны улиралын олон аашинд тэсэх хоёрын тэнцвэрийг хангаж байдаг. Зөв барьсан 3 улиралын майхан нь аадар бороо болон бага цасанд тэсвэртэй гэвч ширүүн шуурга, хүчтэй салхи эсвэл их цасанд зориулагдаагүй.

Онцлог шинж:

  • Торон хаалт нь агаар нэвтрэлт сайн бөгөөд хорхой шавьжнаас хамгаалдаг
  • Өндөр байх тусам доторх зай том
  • Илүү хөнгөн материал болон цөөхөн баганатай тул илүү хөнгөн

3+ улиралын майхан (3-4 улиралын)

Эдгээр майхан нь зуны улиралд тохиромжтой гэхдээ цас орох магадлалтай хаврын эхэн болон намрын сүүл хүртэл тохиромжтой. Мөн  цас ордог өндөрлөг газруудад тохиромжтой.

Онцлог шинжүүд (3 улирлын майхантай харьцуулахад):

  • Торон нээлхийнүүдийг давхар хааж цахилгаанддаг битүү хаалттай. Ингэснээр цас шуурч чихэхээс сэргийдэг ба дулааныг сайн хадгалдаг.
  • Энгийн 3 улирлын майханаас нэгээс хоёр баганаар илүү тул тогтвор сайтай.

4 улирлын уулчдын майхан

Эдгээр өвлийн майхан нь хүчтэй ширүүн салхи, их хэмжээний цасанд тэсвэрлэхээр бүтээгдсэн. Харин дулаахан цаг агаарт агааржуулалт муутай учир бүгчимддэг.

Онцлог шинжүүд: 3 болон 3+ улирлын майхантай харьцуулахад

  • Илүү олон багана болон бат бөх даавуутай
  • Бөмбөгөр хэлбэртэй загвар нь салхинд тэсвэртэй бөгөөд дээр нь цас тогтдоггүй
  • Торон хаалт цөөтэй эсвэл хэрэгтэй үедээ цахилгаандчихдаг давхар битүү хаалттай.
  • Гадна борооны давхрага нь газартай ойрхон.

4 Улирлын майхны бас нэг төрөл нь дан майхан. Энэ нь маш хөнгөн, усны хамгаалалттай, амьсгалдаг ханатай бөгөөд гадна борооны давхрага огт байхгүй. Чийглэг цаг агаарт майхны дотор чийг хуримтлагддаг учир дан майхан нь хүйтэн, хуурай нөхцөлд тохиромжтой.

Майхны жин

Таны нийт ачааны томоохон хэсгийг майхны жин эзэлдэг болохоор майхан үйлдвэрлэгчид жинг багасгах дээр тархиа гашилгадаг. Гэхдээ овор болон жинг багасгах нь хэврэг болгодог сул талтай.

Дан болон давхар майхан

Зах зээл дээр байгаа ихэнх майхан давхар ханатай байдаг. Давхар ханатай майхан нь уснаас хамгаалсан борооны гадна хамгаалалттай ба амьсгалах дотортой байдаг. Энэ зохицол нь амьсгалаас гарж буй уурыг хурдан гадагшаа гаргаж, шөнө дунд үүсэх цанталтаас сэргийлдэг.

Өндөр уулын орчинд уур майхны хананд хөлдөж тогтдог. Агааржуулалт сайтай майхан нь цан тогтохоос өмнө уурыг гадагшлуулж байдаг.

Дан майхны давуу тал

  • Барихад маш амархан. Ялангуяа шуургатай үед эсвэл талбай багатай газар барихад тохиромжтой.
  • Адил багтаамжтай давхар майхнаас илүү хөнгөн.

Дан майхны сул тал

  • Өндөр үнэтэй
  • Агаар солилцоо муу, цантдаг
  • Үүргэвч хэрэгсэлээ хадгалах талбай муутай

Давхар майхны давуу тал

  • Үргэлж хуурай майхан, хуурай үүргэвч, хэрэгсэлтэй
  • 2 хаалгатай. Ганц үүдээр гарах гэж нэгнийхээ дээгүүр давах хэрэггүй
  • Агааржуулалт сайтай

Давхар майхны сул тал

  • Овортой, хүнд жинтэй
  • Олон гадастай
  • Татлагуудыг тохируулахад чадвар, хугацаа шаардана
  • Борооны давхрага нь норохоороо сунадаг тул дахин чангалах хэрэгтэй

Майхны багана

Ихэнх майханд уян утсаар холбогдсон хөнгөн цагаан багана байдаг.Зарим боловсронгуй загваруудын багана болон тээглүүрүүд нь өнгөөр ялгаж өгсөн байдаг. Ингэснээр угсархад хялбар болдог. 

Илүү цогц майхны загвар нь илүү амар баригдхад зориулж багана, гогцоо болон дэгээг өнгө өнгөөр будсан байдаг.

Майхны гадсууд

Майхны гадас нь майхантайгаа хамт ирдэг. Гэхдээ аялалын дэлгүүрт дангаараа зарагддаг. Хөнгөн майханд хөнгөн гадас, хүнд майханд арай бат бөх, хүнд гадас байна. 

Майхны үүд

Майхны дотор зохион байгуулалт

Шөнө дунд харанхуйд гэрлээ олохгүй мунгинах, шилээ хуга дарах хүсээд байх юм биш. Майхны халааснууд болон таазны тавиур нь ойрын хэрэглээний эд зүйлсийг гарт ойр хадаглахад тус болдог. Мөн ихэнх майхан дотроо нойтон хувцас хатаах хэц татах гогцоотой байдаг.

Шинэхэн майхнаа хэрхэн арчлах вэ?

Та хүссэн майхан худалдан авлаа. Таньд баяр хүргэе. Майхнаа удаан хэрэглэх хэдэн зөвлөгөөг өгье.

Майхнаа барьж сургуулилт хийгээрэй. Үйлдвэрийн алдаа байгаа эсэхийг шалга. Цаг агаарын ямарч үед гадсаа хэрхэн зоохыг сурч аваарай.

Угсрахдаа байнга барьж эсвэл юмаар даруулах хэрэгтэй. Сул майхан цаасан шувуутай л адил ниснэ. Майхнаасаа хог хаягдлыг гаргаж байгаарай.

Борооны хамгаалалтыг авч борооны дараа заавал хатааж байгаарай. Майханаа хураахаас өмнө сайн сэгсэрч хатаагаарай.

Улирал дууссаны дараа ахин нэг гарган элдэв гэмтэл, цоорол үүссэн эсэхийг шалган засах хэрэгтэй.

Зөөлөн савангаар савандаж угаана. Гадас болон оосорт ямар нэг гэмтэл байгааг шалга. Хуурай газар хадгал.

Хэрэгсэл,

Авиралтын слинг

Слинг нь хийцийн хувьд хэдэн янз байдаг ч ерөнхийдөө туузыг битүүлж оёж хийсэн байдаг.

Авиралтын явцад хазайлт бүрт олсоо чирэхэд үүсэх үрэлтийг багасган шулуун холбоос хийхийн тулд хос карабиныг уртасгаж өгөхөд слингийг ашигладаг ба мөн анкор бэхэлгээнд түгээмэл хэрэглэдэг.

Слингийн урт

Слинг нь олон янзын урт, өргөн, жинтэй байдаг ба жишээ нь урт слинг нь хос карабинийг уртасгахад ашигтай ч өргөн бөгөөд хүнд байдаг гэх мэт давуу болон сул талуудтай.

Энгийн урттай слинг буюу стандарт 60 см нь хамгийн тохиромжтой хэмжээ бөгөөд ихэнх хос карабинаас 2-3 дахин урт байдаг. Үүнийг мөрөө давуулан үүрэхэд яг хангалттай таардаг.

Дундаж урттай слинг 120 см. Авиралтад олсны зууралтыг багасгахад эсвэл өөрийгөө бэхэлгээний цэгт бэхлэхэд таарах урт. Мөн хос анкор гогцоонд ачаалалыг голд нь тэнцүүлэх дээд бэхэлгээ /top rope anchor/ хийхэд тохиромжтой. Өөрийгөө бэхлэх, мөрөө давуулан үүрэхэд бас таардаг


Урт слинг 180-240 см. Том чулууг ороон гогцоолдоход хүрдэг ба 3 цэгээс бэхэлгээний хамгаалалт хийхэд урт нь хангалттай таардаг.

Богино слинг 30 см болон түүнээс доош. Хэрэглээ багатай, ихэвчлэн хадны хадаасанд л ашигладаг

Хос карабин буюу хурдан холбогчийн слинг нь карабинаа сольж, салгаж, холбоход зориулагдсан үйлдвэрийн оёдол бүхий гогцоотой.

Олон жилийн турш слингийг нейлоноор хийж байгаа. Полистер материал мөн ашиглагддаг ч нейлон шиг тийм их биш. Сүүлийн жилүүдэд Dyneema, Dynex болон Spectra төрлийн полиэтилен түгээмэл хэрэглэгдэж байна. Зарим төрлийн даац сайтай слинг, туузыг нейлон болон бат бөх бусад материалтай нийлүүлж хольж хийдэг болсон.

Слинг хийдэг материал нь түүний жин, насжилт, даац болон үнэд нөлөөлдөг

2.5 см өргөнтэй стандарт слинг 22 kN буюу 2.2 тонн ачаалал даах тэсвэртэй байхаар үйлдвэрлэдэг.

Нейлоны давуу тал

Хэрэглээнд илүү нийцдэг.

Угзралт, ачаалалд зангилаа нь сайн даадаг.

Суналт сайтай, халуунд тэсвэртэй.

Dyneema, Dynex and Spectra материалын давуу талууд

Маш хөнгөн.

Нарны хэт ягаан туяанд тэсвэртэй.

Норсон ч хөлддөггүй.

Зангилаагаа зөв хийгээд уналт авах эрсдэл багатай авиралт хийх тохиолдолд  Spectra, Dyneema болон Dynex ашиглах нь илүү амар.

Авиралтын тууз

Ихэнх авирагчид /трад буюу уламжлалт авиралт хийхэд/ нэмэлт туузыг энгийн урттай слингийг уртасгахад эсвэл анкор бэхэлгээ хийхэд зориулж авч явдаг.

Урт туузыг метрээр нь бас худалдаалдаг ба хүссэн уртаар тааруулж авч болно.

Туузны төрлүүд

Үндсэн 2 төрлийн тууз бий.

Хөндий голт тууз нь авиралтад хамгийн түгээмэл ашиглагддаг стандарт юм. Энэ тууз нь адилхан өргөнтэй хавтгай туузнаас илүү бат бөх илүү даацтай. Мөн илүү уян хатан бөгөөд зангилаа зангидахад хялбар байдаг

Хавтгай тууз нь үүргэвчний оосор солих, юм боох, даруулах болон ачаа өргөж буулгах зэрэгт илүүтэй ашиглагддаг.

Туузыг зөвхөн нейлоноор хийдэг ба битүү гогцоо хийхэд усан зангилаагаар зангидаж холбоно.

Стандарт 2.5 см өргөнтэй тууз нь 1.8 тонн ачаалал даах дээд хязгаартай байдаг.

Хэрэгсэл,

Мешок буюу Уутан хөнжил

Урт аялалын төгсгөлд шөнө нь даарч хөрөхгүй тухтай унтах нь дараагийн өдрийн эрч хүчийг өгч байдаг. Тиймээс ч туршлагатай аялагчид хувцас, хоолоо танаж болно, тухтай унтах хэрэгсэлээ л танахгүй гэдэг. Ая тухтай гүн нойрны найз уутан хөнжилийн талаар мэдээлэл хүргэе.

Туршлагатай аялагч хэзээ ч ганц уутан хөнжилтэй байдаггүй. Түүнд хаашаа, ямар аялалд явах гэж байгаагаас шалтгаалж дор хаяж 3 уутан хөнжил байгаа.

Дулаалга

Уутан хөнжилний дулаалгын хувьд нарийн юм их, гэхдээ ерөнхий хэрэгтэй мэдээлэл өгье. Гаднаа температурын 3 үзүүлэлт заасан байдаг:

Comfort

Унтахад даарахгүй, тохиромжтой хэм

Limit of comfort

Даарахгүй унтах дээд хязгаар. Магадгүй та энэ хэмд дотуур хувцастайгаа унтах хэрэгтэй

Extreme

ёстой нөгөө “хөлдөж үхэхгүйн тулд” хэрэглэнэ гэсэн үг!!! Товчхондоо энэ үзүүлэлтийг турших хэрэггүй.

Уутан хөнжилний хэлбэрүүд

  • Мумми
  • Шулуун загвартай
  • Хагас шулуун
  • Хосын

Мумми

Биед бариу таардаг учир хөнжил бие 2ын дундах агаар хамгийн бага хэмжээнд байж дулаацахад хурдан байдаг. Овор бага, хөнгөн, дулаан тул үүргэвчтэй аялал, ууланд хэрэглэгддэг. Сул тал нь эргэж, хөрвөөх, эвхэрч унтдаг хүнд тухгүй байдаг. 

Шулуун загвартай

Хөнжил дотор зай ихтэй, дулаацах нь удаан ч унтахад тухтай. Дулаан нь чухал биш, тухтай унтах нь чухал бол энэ зөв сонголт.

Хагас шулуун

Шулуун болон мумми хоёрын хослол. Хавар, намрын сэрүүн улиралд тохиромжтой.

Хосын уутан хөнжил

За энд тайлбар хийх илүүц биз, тийм үү дурласан шувуухайнууд аа.

Дулаалга материал 2 янз байдаг.

Синтетик

  • Хүнд, овортой
  • Хямдхан
  • Норсон ч дулаан чанараа алдахгүй
  • Арчилахад хялбар

Сөдөн

  • Хөнгөн, овор бага
  • Үнэтэй
  • Норвол дулаан чанараа алддаг
  • Арчилгаа их шаардана
  • Маш жижиг болж шахагддаг

Бусад нэмэлт боломжууд

  • Ус нэвтэрдгүй гадар
  • 2 талаасаа онгойдог цахилгаан
  • Жижиг зүйлсээ ойр хадгалах дотор халаас

Уутан хөнжил авахдаа дулааны зэрэглэлийг аялах үеийн цаг агаарын хэмээс 10 хэмээр илүү байхаар тооцож сонгосон нь зөв. Жишээ нь урьдчилсан мэдээгээр шөнөдөө 0 хэм байвал -10 comfort сонгох хэрэгтэй.

Хэрэгсэл,

Аяны зуух

Хүйтэн, ядралт, цаг агаарын бэрхшээл, өндөржилт гэх мэтийг даван туулахад хоол бол уулчны амин чухал хэрэгцээ юм. Тэгвэл хоолыг юун дээр, яаж болгох вэ, ямар зуух ашиглах вэ гэдэг мөн том асуулт. Зууханд тавигдах чухал үзүүлэлтүүд нь хоол түргэн болгодог, хөнгөн авсаархан, хүйтэнд болон өндөрт тэсвэртэй, арчилгаа бага шаарддаг зэрэг юм. “Дүлий” зуухан дээрх хоолоо хүлээн үүрэглэх хичнээн зовлонтойг олон аялагч мэдэх байхаа. Тэгэхээр одоо бүгдээрээ зуухны тухай ойлголттой болцгооё. Үндсэн 2 төрөл байгаа. Аль алин нь өөрийн давуу болон сул талтай.

  • Гаазан буюу хийн түлштэй
  • Шингэн түлштэй

Гаазан буюу хийн түлштэй зуух

Изобутан, пропан хийний холимогыг даралтат саванд савласан түлштэй. Тулга нь гаазны савандаа эрэгдэж ордог, ашиглахад маш хялбар. Зориулалтын тогоотой ком зуух, зөвхөн тулга гэж 2 төрөл байдаг.

  • Ком зуух нь өөрийн зориулалтын ус буцалгах савнаас өөр сав тохирохгүй. Гэхдээ үр дүн сайтай, түргэн буцалгадаг.
  • Ерөнхийдөө усыг хурдан буцалгах зориулалттай тул зөөлөн буцалгаж хийх хоолонд тохиромжгүй
  • Салхины хамгаалалттай хийгдсэн байдаг
  • Дан тулга нь ямар ч сав ашиглах боломжтой, авсаархан.

 Давуу тал

  • Үр дүн сайтай, ашиглахад хялбар
  • Гаазны баллоны амсар нь хавхлагтай тул гоожих, асгарах эрсдэлгүй
  • Засвар, арчилгаа бараг шаарддаггүй
  • Овор багатай, хөнгөн

Сул тал:

  • Гааз нь үнэтэй, мөн дотор нь хир их гааз байгааг  мэдэх аргагүй. (Аялалд гарахаас өмнө гэртээ шинэ болон хуучин гаазаа жигнэж харьцуулж үзээд хир үлдсэнийг  мэдэж болно)
  • Хоосон савыг хамаагүй хаяж болохгүй учраас буцааж авч явах шаардлагатай
  • Онгоцонд гааз зөвшөөрөгдөхгүй тул очих газраасаа олж чадах уу гэдэг нь эрсдэл
  • Тулганы тулгуур ихэвчлэн жижиг тул том сав тавих боломжгүй
  • Салхины хамгаалалт муутай. Гэвч салхины хамгаалалт ашиглах нь бас эрсдэлтэй. Гаазны баллоныг тойрон дулаан хуримтлагдаж байгаад дэлбэрэх тохиолдол байдаг
  • Их хүйтэнд баллоны даралт буурч муу асдаг

Шингэн түлштэй зуух

Керосин, бензин, онгоцны түлш зэрэг ямарч төрлийн  шатахуунаар ажилладаг. Түлш хийх  зориулалтын савтай бөгөөд саван дотор даралт үүсгэхийн тулд таган дээр байх гар насосоор хий шахна. Зуух уруу резин хоолойгоор холбогддог. Ямар ч хүйтэн нөхцөлд ажилладаг том давуу талтай.

Давуу тал

  • Зуухны тулга намхан тул тогтвор сайтай
  • Түлшний хэмжээгээ тагийг нь онгойлгоод л мэдэж болно
  • Түлшний сав солих шаардлагагүй. Эвдрэх хүртэлээ ашиглагдана
  • Өндөрт болон хүйтэнд ажиллагаа хэвийн
  • Дэлхийн хаана ч элбэг байдаг түлшээр ажилладаг

Сул тал:

  • Угсралт, түлшний хоолойг халаах, гал өгөх зэрэг ажиллагаа ихтэй. (Энэ нь хэцүү биш ч дадлага хэрэгтэй)
  • Түлш асгарах, гоожих  эрсдэлтэй
  • Гаазан зуухнаас хүнд
  • Үнэтэй
  • Түлшний чанараас болж бөглөрөх, бохирдох тул цэвэрлэгээ шаардана. Энэнь Монголын нөхцөлд элбэг тохиолддог.

Эдгээрээс гадна денатурат спиртээр, хатуу түлшээр ажилладаг зуух байдаг. Энэ нь уулынханд нэг их ашиглагдахгүй ч энгийн аялалд байж болох сонголт юм.

Давуу тал

  • Засвар арчилгаа багатай
  • Спирт нь хямд
  • Маш хөнгөхөн

Сул тал:

  • Бусад зуухнаас хамаагүй илч багатай. Хоол болгоход удна гэсэн үг.
  • Салхинаас хамгаалах шаардлагатай
Хэрэгсэл,

Олсны хамгаалалтын тоногууд

Ууланд, хаданд авиралтын нэгэн чухал хэрэгсэл бол олс ашиглан буух, авирах зэрэгт хэрэглэгддэг хамгаалалт тоног юм. Үндсэн 3 төрөл байдаг.

  • Хоолой хэлбэрийн /tubular/
  • Хагас автомат /assisted braking device/
  • 8 тоо /figure 8/

Хоолой хэлбэрийн тоног /tubular device/ ATC

Олон өртөөт авиралт, спорт авиралт, заалны авиралтад тохиромжтой. Хамгийн өргөн хэрэглэгддэг тоног. Олсыг нугалан АТС нүхээр оруулан карабинаар түгжиж худраганы гогцоонд бэхлэдэг. Сүвлэсэн олс АТС дундуур гүйхдээ зууралт үүсгэж олсыг удаашруулж авирагчыг хамгаалдаг. Зарим загварын АТС зууралт нэмэгдүүлэхийн тулд шүдтэй хийгдсэн байдаг. Мөн хос нүхтэйг авбал 2 олсонд ашиглаж болно.

Давуу тал:

  • Хөнгөн, авсаархан, хэрэглэхэд амархан
  • Хэд хэдэн төрлийн дан ба давхар олстой ашиглаж болно
  • Олс эрчлүүлдэггүй
  • Хос олсоор хамгаалан буулт хийж болно

Сул тал:

  • Зарим хүмүүс, ялангуяа хөнгөн жинтэй хүмүүс буулт хийхэд удаан гэж гомдоллодог

ATC-ийн өөр нэг төрөл байдаг нь ард талдаа нэмэлт гогцоотой хэлбэр юм. Энэ нь  дээд бэхэлгээний цэгт угсараад хамгаалалт хийх зориулалттай юм. Энэ нэмэлт боломжоос бусдаар давуу болон сул талуудын хувьд энгийн ATC-тэй адил юм.

Хагас автомат хамгаалалтын тоног /assisted braking device/

Спорт авиралт, заалны авиралт, авиралт, олон өртөөт авиралтад тохиромжтой.

Энэ тоног нь авирагч унахад автоматаар түгжигддэг. Машины суудлын бүсний зарчимтай төстэй.  Үндсэн 2 төрөл байдаг:

  • Дээд бэхэлгээт авиралтын хамгаалалт, олон өртөөт авиралтын ахлан авирагч, 2-р авирагч аль алиныг хамгаалах боломжтой.
  • Зөвхөн 2-р авирагчыг хамгаалах зориулалттай

Практик дээр хүнд жинтэй, дан олс л ашиглах боломжтой зэргээс энэ тоног ихэвчлэн спорт авиралт, заалны авиралтад элбэг хэрэглэгддэг.

 Давуу тал:

  • Хамгаалагчид уналтыг зогсооход дэм болдог
  • Олс саадгүй гүйдэг
  • Өндрөөс буухад хурдаа хянах, ашиглахад хялбар

Сул тал:

  • Ашиглах олсны диаметр хязгаарлагдмал
  • Хүнд жинтэй
  • Өндрөөс буухад дан олс ашигладаг
  • Нойтон ба мөстсөн олсонд ашиглаж болохгүй

8 тоо /Figure 8/

Аврах ажиллагаа, агуй судлал, өндрөөс буух зэрэгт тохиромжтой.

Хамгаалалтын тоногийн хамгийн энгийн хэлбэр. Олсыг зааврын дагуу 8 тоонд сүвлээд худрагатай карабинаар бэхлэж ашиглана. Бусад тоногтой харьцуулахад зууралт багатай тул өндрөөс буухад хурдан.

Давуу тал:

  • Өндрөөс буухад хурдан
  • Үрэлтээс үүсэх халалт багатай
  • Бүх төрлийн диаметртэй олсонд ашиглана

 

Сул тал:

  • Хамгаалагчаас анхаарал болгоомж илүүтэй шаардана
  • Олсыг эрчлүүлээд байдаг тул олс ашиглалтыг төвөгтэй болгодог

Хэрэгсэл,

Худрага

Хэрвээ та анх удаагаа авирч байгаа бол авиралтын худрага болон түүний бүтэц, эд ангийг сайтар судлаж мэдвэл зохилтой.

  • Бүсэлхийн бүслүүр. Өргөн нарийн янз бүр байдаг ба жишээ нь аврах ажиллагаанд ачаалал удаан үүрэх шаардлагатай даац сайтай байх бол илүү өргөн зузаан, харин техникийн авиралтад хөнгөн нимгэн талдаа, нарийн хэлбэртэй байдаг. Бүслүүрийг чангалж тогтоох нэг эсвэл хоёр түгжээний гогцоо үүн дээр хийж өгсөн байдаг.
  • Түгжээ гогцоо. Энгийн болон автомат түгжээ бүхий нэг эсвэл хоёр ширхэг металл гогцоог бүслүүрийг татаж бэхлэх зориулалттай хийдэг. Тэдгээр түгжээг олстой орооцолдохоос сэргийлэн голын цэгээс холдуулж хажуу тал руу байрлуулдаг байна. Гуяны бүслүүрт гогцоо заавал байх шаардлагатай байдаггүй ч бүсэлхийн бүслүүрт бол харин заавал байх ёстой.
  • Гуяны бүслүүр. Түүнийг өндөр ууланд зузаан өмд хувцастай болон мөсний тахтай үед тайлж болхуйц салдаг, сулладаг гогцоотой байхаас эхлээд битүү гогцоогүй буюу спорт авиралтад техникийн ур чадвар гаргахад  зориулсан гэх мэт өөр өөр хийдэг.
  • Авиралтын хэрэгсэл зүүх оосор. Үүнд энгийн болон хос карбин, гацаа бусад багаж хэрэгсэлээ дүүжлэнэ. Ихэнх худрагад 4 хүртэлх тооны хуванцар болон синтетик материалан оосор гогцоо байдаг ба зарим тусгай зориулалттай нь түүнээс илүү олон гогцоотой. АНХААРУУЛГА: Эдгээр оосор гогцоо нь 5 хүртэл кг даацтай байдаг тул бэхэлгээний олс, карбин холбож ачаалал өгч зүүгдэж, татаж болохгүй. Өөрийг тань өргөж татахад зориулаагүйг анхаараарай.
  • Олс чирэх гогцоо. Худрагны бүсний ард байрлах энэ гогцоонд нөөц, хоёрдахь олсыг чирж дээш авирахад зориулсан тул мөн адил өөрийгөө өргөж татаж биеийн ачаалал даац өгч болохгүй.
  • Хамгаалалтын гогцоо. Энэ гогцоо бол худрагын хамгийн бат бөх хамгаалалтын бэхэлгээний цэг бөгөөд тусгайлан өндөр ачаалал өгч, туршилтаар шалгасан нейлон нэхмэл бүс байдаг. Карабин, олс болон бусад хамгаалалтын хэрэгсэлийг үүнд бэхлэх боловч гинж болон хурц ирмэгтэй хэрэгсэлийг шууд холбохоос зайлсхийнэ.
  • Үндсэн бэхэлгээний цэг буюу олс зангидах гогцоо. Хамгаалалтын бэхэлгээний гогцоонд бэхлэгддэг  эдгээр бүсэлхийн болон гуяны хоёр гогцоонууд тус бүрдээ өндөр даацтай / ойролцоогоор 12-14 кН буюу 1.2-1.4 тоннтой тэнцэхүйц дугтралтын хүч тэсвэрлэнэ /. Олс болон слинг оосорыг энэхүү доод болон дээд гогцоог хамтад нь оруулан уяж зангидах ба унах болон дугтрах үед ачааллыг бүсэлхий нуруунд, гуяны доод биенд жигд тарааж хуваарилдаг тул гэмтэл авах эрсдэлийг ихээхэн бууруулдаг байна. АНХААРУУЛГА: Хамгаалалт болон буулт хийх үед дээд, доод гогцоонд карабин давхар оруулж татах нь карабины даацад нөлөөлж бат бэхийг сулруулж, хугарах аюултай тул түүний оронд хамгаалалт хийдэг гогцоонд бэхэлсэн нь илүү найдвартай.
  • Гуяны бүслүүрийг тааруулах арын сунамхай оосор. Эдгээр хос оосор нь худрагын ард тал гуяны бүслүүрийг бүсэлхийн бүстэй холбодог, уртыг тааруулах боломжтой салдаггүй байхаар хийгдсэн байдаг боловч зарим өндөр уулын болон трад авиралтын худрагад салгаж авж болдогоор хийсэн байдаг.

Худрагын төрлүүд.

Худрагууд нь авиралтын зориулалтаас нь хамаараад дараах төрлүүдэд хуваагдана.

Спорт болон заалны авиралтын: Тайлж өмсөхөд амар, маш хөнгөн хийцтэй дотор гадна авиралтын хананд зориулагдсан байдаг.

  • Ганц болон хоёр талдаа татаж бэхлэх гогцоотой. Энэ нь тайлж өмсөхөд хурдан байх
  • Хэрэгсэл зүүх оосор зөвхөн 2 байх нь худрагыг жинг бага байлгах
  • Хамгаалалтын гогцоо нь нарийн, мөн жин бага байх
  • Гуяны бүслүүрийг тохируулах үйлдэл хамгийн бага байхаар буюу тохируулах түгжээ, гогцоо байхгүй сунамхай уян материал бүхий байх зэрэг.

Спорт авиралтад хувцас хэрэглэл хамгийн нимгэн, хөнгөн байдаг тул биенд шууд наалдах зэрэг дээрх зориулалттыг бодож хийдэг.

 

Уламжилалт /трад/ буюу байгалийн уул хадан хананд авиралтын: Спорт авиралтыг бодвол трад авиралт нь гацаа, дэгээ, хадаас, слинг, оосор, карабин, туслах олс гээд олон хэрэгсэлтэй харьцангуй удаан хугацаагаар авирах хэрэгтэй болдог тул оосор олон, биед тухтай, хөнгөн мөртлөө зай сайтай байхыг шаардана.

  • Хоёр талдаа эсвэл автомат цоожлогчтой гогцоотой
  • Хэрэгсэл зүүх 4 болон түүнээс дээш тооны оосортой
  • Бат бөх зузаан зөөлөвчтэй. Удаан хугацаагаар дүүжлэгдэн тогтох үед бие холгож үрэгдэх, шигдэх сөрөг нөлөөг багасгах ба олон өртөөт /multi-pitch / авиралтад илүүтэй зузаан зөөлөвчтэй байх хэрэгтэй.
  • Гуяны бүслүүр тохируулгатай.
  • Олс нэмэлтээр чирэх арын гогцоотой

 

Мөсөн болон холимог замын авиралтын: Трад авиралтын худрагатай үндсэндээ төстэй бөгөөд нэмэлтээр:

  • Гуяны бүслүүр нь өвлийн зузаан өмдөнд зориулагдан тохируулах зай том
  • Мөсний шруп, мөсний сүх тогтоох хуванцар суурьтай дэгээ карабинер тогтоох гогцоотой

  • Нуруу бүсэлхийг тогтвортой байлгах илүү том зөөлөвчтэй гэх мэт тоноглолтой байдаг байна.

Өндөр уулын авиралтын худрага: Ер нь бүх улиралд хэрэглэх зориулалттай, зузаан хувцастай үед өмсөж тайлахад амар байхаар хийгддэг.

Мөсөн болон холимог замын авиралтын худрага дээр нэмээд дараах онцлогыг агуулсан:

  • Хэрэгсэл зүүх оосорууд нь үүргэвчинд тээглэхгүй байрлалтай, 4 болон түүнээс цөөн
  • Үүргэвчинд хийхэд овор бага, нимгэн хол замд авч явахад амар хийцтэй
  • Хамгаалалтын оосор нарийн, бүр заримд нь оосор хийдэггүй бөгөөд шууд бүсэлхийн болон гуяны бүслүүрийн гогцооноос олсоор оосорлодог байхаар хийгддэг байна.

Тусгай зориулалтын худрага:

  • Хавцалын. Хаданд байнга үрэгдэж гэмтэхээс хамгаалсан үрэлтэд тэсвэртэй бас хүрхэрээний усанд норхоос хамгаалсан усны хамгаалалтай, нэмэлт суудалтай
  • Тэмцээний. Хэрэгсэл зүүх оосоргүй, хамгаалалтын гогцоогүй буюу бараг л худрага зүүгээгүй мэт биед тухтай
  • Урт хадан хана / big wall. Олон цаг өдрөөр авирахал зориулсан өргөн зөөлөвчтэй, аюулгүй байдлын үүднээс хамгаалалтын гогцоо нь 2 давхар, 6-10 хүртэлх хэрэгсэл өлгөх оосортой
  • Аврах ажиллагааны бүтэн биеийн. Цээжний худрага нэмэлтээр хийж өгсөн, хүнд ачаа, аврах сагс, нэмэлт хүн бэхлэхэд зориулсан тусгайлсан даац сайтай, авиралтанд зориулагдаагүй гэх мэт

Эмэгтэйчүүдийн болон хүүхдийн худрага:

Эмэгтэй хүний биеийн онцлог болох нарийн бэлхүүс, гуяанд зориулсан, хэлбэр дизайн өнгөний сонголтой, өвөрмөц хийцтэй буюу бүсэлхийн бүслүүр нь эрэгтэйчүүдийхийг бодвол урд хэсгээрээ нарийн, арын хэсэг нь өндөр, урд гуяны оосор, бүсэлхий хоорондын зай богино байдаг бол 5 хүртэлх насны / 40 кг хүртэлх / хүүхдийнх заавал цээжний хэсэгтэй хамт бүтэн биеийн худрага байх шаардлагатай.

Учир нь бага насны хүүхдийн хүндийн төвийн тэнцвэр тогтворгүйгээс уруугаа харж сугарах эрсдэлтэй ба унасан тохиолдолд бүсэлхийд биш бүтэн биед угзралтын ачааллын тэнцүүлж, зөвхөн босоо байрлалд байлгах үүднээс тусгайлан хийнэ.

Гуяны бүслүүрийг цусны эргэлтийг хаахгүйн үүднээс гарын 1 хуруу орох зайтай чангалах ба оёмол зөөлөн эд тул байнгын арчилгаа үзлэг, цэвэрлэгээ хийж занших хэрэгтэй.

 

Хэрэгсэл,

Холбох хэрэгсэл буюу КАРАБИНEР / Карабин /

Ууланд ямар авиралт гүйцэтгэхээс хамааран карабины төрлүүдээс сонгох хэрэгтэй болдог. Зөв, зориулалтын дагуу карабин буюу энэ холбох хэрэгсэлийг сонгохын тулд түүний ялгаа, онцлогийг заавал таньж мэдэх нь чухал. Үүнд:

 

  • Хэлбэр
  • Нугас, амны төрөл
  • Хэмжээ, жин, даац болон материал гэсэн онцлогуудыг харгалзан үзэх хэрэгтэй.

Эхлээд карабины хэлбэрийн тухай ярилцая.

Хамгийн бат бөх, даац сайтай хэлбэр бол D хэлбэр юм.

Нугасгүй битүү талдаа гол ачаалалаа шулуун авдаг, зууван хэлбэрийн карабиныг бодвол амны ангайлтын зай том, лийрэн хэлбэрийн карабиныг бодвол бас харьцангуй хөнгөн байдаг. Ерөнхий авиралтад хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг юм.

Тэгш хэмгүй D хэлбэрийн карабины доод тал нь жин багасгах үүднээс богиносгож хавчсан байдаг тул тэр хэсэгтээ арай зай муутай боловч дээд онгойх хэсэгтээ амны зай томтой байдаг онцлогтой тул гогцоонд өлгөхөд амар, хурдан байдаг. Хөнгөн учраас спорт авиралтын тамирчид болон уулчид, хурдан холбогчтой түлхүү хэрэглэдэг байна.

Лийрэн хэлбэр

Энэ хэлбэр нь дээд хэсгийг зориудаар том өргөн хийж давхар олс, зангилаа, уулын хэрэгсэлүүдийг хосоор нь өлгөхөд зориулагдсан байдаг байна. Авиралтанд хамгаалалт, буулт хийхэд өөрийн худрагадаа холбож хэрэглэх болон Мьюнтерийн зангилаанд тохиромжтой. Мөн дээд, доод бэхэлгээний цэгт хэрэглэж болно. Үүнийг HMS карабин гэж олон улсад нэрлэдэг ба арай хүнд, үнэтэй байдаг байна.

Зууван хэлбэр нь карабины анхны үндсэн хийц бөгөөд бусад карабиныг бодвол арай даац муутай байдаг. Хэвтээ болон босоо тэнхлэгтээ тэгш хэмтэй тул дамар өлгөхөд илүү тохимжтой ба гол босоо тэнхлэгтээ ачаалал авдаг тул карбин холбирох нь бага байна.

Карабины амыг онгойлгох үйлдэлээр нь 1,2,3 үйлдэлт гэж ангилдаг.

Энгийн 1 үйлдэлт буюу нэг дарж онгойдог карабиныг ерөнхий авиралт, хурдан холбогч, багаж хэрэгсэл худрагандаа бэхлэх зэрэгт илүүтэй хэрэглэдэг.

2 үйлдэлт буюу эрүүлэх дарах үйлдэлээр онгойдог карабиныг илүүтэй бэхэлгээний цэг, хамгаалалт хийхэд, ачаалал авахад эргэх мушгих үйлдэлээс болж онгойхоос сэргийлэх зорилгоор ашигладаг. Гол нь эргүүлж цоожлохоо мартаж болохгүй.

3 үйлдэлт буюу дээш түлхэх, эргүүлэх, дарах үйлдэлээр онгойх карабин нь цоожлохоо мартах хүний алдаа буюу гадны нөлөөгөөр өөрөө онгойх эрсдэлээс сэргийлсэн бүтэцтэй боловч элс шороо ороход зуурч гацах, онцгой тохиолдолд нэг гараараа эргүүлж онгойлгох боломжгүй, хүнд зэрэг сул талтай. Уулын авиралтад дээд доод бэхэлгээ, хамгаалалт хийхэд ашигладаг боловч илүүтэй аж үйлдвэр, барилгад түлхүү хэрэглэдэг байна.

Карабины хэмжээ болон жин.

Мэдээж том карабиныг өлгөх, бэхлэх, олон хэрэгсэл зүүх зэрэгт амар боловч хүнд байдаг. Тэднийг голдуу бэхэлгээ, хамгаалалт хийхэд ашигладаг. Жижиг, хөнгөн нь авч явахад авсаархан, авиралтын дундын замд илүү тохиромжтой. Жинг багасгах үүднээс бүр амыг нь ган утасаар ч хийдэг байна. Мэдээж авирахад жин бага байх нь чухал боловч хэтэрхий жижиг бол олс өлгөх, анкор гогцоонд оруулахад хэцүүднэ гэдгийг мартаж болохгүй.

Карабины даац

Карабиныг төмөр, хөнгөн цагаан болон тэдний хайлшаар хийдэг ба даацад бас хийсэн материал хамаатай байдаг. Төмөр нь бат бөх боловч хүнд тул зөвхөн өндөр ачаалал авах хамгаалалт, бэхэлгээнд хэрэглэдэг бол хөнгөн цагаан карабин нь унагаж гэмтээхэд нүдэнд үзэгдэхгүй сэв цуурал сууж, тасрах аюултай байдаг ба мөн ачаалал байнга авсанаас хэлбэрт нь өөрчилөлт олж нугас ам гацаж зуурах тал гардаг. Тиймээс сүүлийн үед хөнгөн бат бөх хайлшаар хийсэн карабиныг түлхүүтэй хэрэглэх болжээ.

Даацад нөлөөлөх нэг гол зүйл бол босоо тэнхлэгийн дагуу ачаалал авах ба энэ үед хамгийн бат бөх даац сайтай байдаг. Карабин эргээд хэвтээ буюу нугастай тал, цоожлоогүй онгорхой бол даац үлэмж буурч тасрах, хугарах аюул үүсдэг. Тиймээс олс гүйхээс хамгаалах резинэн хязгаарлагч бас давхар хэрэглэхэд илүүдэхгүй.

Хэрэгсэл,

Олс

Уулын олс бол бидний хамгийн чухал хэрэгслийн нэг. Амь насны баталгаа үүнтэй хамаатай байдагт эргэлзэх хүнгүй байх. Тиймээс түүнийг сайн таньж мэдэх тун чухал.

Түүнийг юугаар хийдэг, ямар бүтэц хийцтэй, яаж ашиглах вэ?

Хуучин цагт энгийн сүлжмэл төрөл бүрийн материал бүхий нейлон голдуу олсийг хэрэглэж ирсэн бол 1945 аад оноос эхлэн КЕРНМАНТЕЛ буюу гадна дотор 2 тусадаа хэсгээс бүрдсэн нейлон болон манила хэмп гэх тусгай бат бөх материалаар хийдэг болжээ.

КЕРН буюу цөм гэсэн герман үг нь олсны үндсэн даацыг авдаг гол мушгиа сүлжмэл хэсэг бөгөөд МАНТЕЛ буюу дээл хувцас гэсэн герман үг нь гадна бүрээс хэсгийг нэрлэдэг, гол хэсгээ хамгаалах зориулалттай даацаас илүүтэй үрэлт, зулгаралтад тэсвэртэй нэхээс бүхий материалаар хийгддэг.

Хэрхэн зөв олс сонгох вэ?

Авиралтанд ашиглах олсоо дараах дөрвөн зүйлсийг харгалзан үзэх хэрэгтэй:

  • Олсны төрөл: Дан, хос, хагас, статик болон динамик олсын алийг нь ашиглах нь ямар авиралтын төрөлд хэрэглэхээс шууд хамаарна.
  • Диаметр ба урт: Энэ нь олсны жин, даац хамгийн гол нь аюулгүй зөв ашиглалтад шууд нөлөөлнө.
  • Олсны онцлог: Арчилгааны заалт нь юугаараа өөр байх, бүрээс болон гол цөм олсны хийц чанар ямар ялгаатай эсэхийг харуулна.
  • Аюулгүйн зэрэглэл: Хийх авиралтандаа тохируулан олсны дугтралтын хүчний ачаалал даах хэмжээг тооцон, ямар даацад тасрахгүй байхыг тооцоолоход хэрэглэнэ

ОЛСНЫ ТӨРӨЛ

Уулын олс нь статик болон динамик гэсэн үндсэн хоёр төрөлд хуваагддаг байна. Динамик олс нь уналтын үед үүсэх дугтрах хүчинд пүрш шиг сунан уналтыг зөөлллөх зориулалттай байдаг. Харин статик олсны хувьд маш бага хэмжээгээр сунах ба дээд бэхэлгээ тавих, осолдож бэртсэн нэгийг аврах ажиллагааны үед буулгах эсвэл татаж гаргах, ачаа өргөхөд зэрэгт ашиглана.

ДАН ОЛС ( single rope ) буюу олсыг дангаар нь хэрэглэх.

Энэхүү ганцаар нь ашиглах диаметр бүхий олс нь уламжлалт авиралт, спорт авиралт, ханан авиралт хийхэд хамгийн тохиромжтой.

Ихэнх авирагчид дан олс сонгодог. Дан гэх нэршил нь өөрөөс гадна нэмэлт олс шаардлагагүйд оршино. Олон янзын диаметр, урттай байх ба олсыг давхараар татах авиралтын түвэгтэй ажиллагаанаас хамаагүй хялбар байна.

Зарим дан олсыг хагас, хос олсны оронд авиралтын үндсэн гурван техник гүйцэтгэхэд ашиглах үе гарах боловч зориулалтын баталгаажсан олсыг ашиглахыг анхаарах хэрэгтэй. Дан олсны хоёр үзүүрт “1” гэсэн тэмдэглэгээ байна.

ХАГАС ОЛС ( half rope )

Энэ олсыг multi pitch буюу хэд хэдэн давталттай гацаа ( cam, nut, hex ) тавих хадны замаар болон мөстэй холимог нөхцөл бүхий замд ашиглахад тохиромжтой.

Хагас олс ашиглах бол хоёр олс зэрэг ашиглах хэрэгтэй. Авирах үед нэг олсыг зүүн талд нөгөө олсыг баруун талд хамгаалалт хийж бэхэлнэ. Зөв гүйцэтгэсэн тохиолдолд хоёр олс параллел шулуун байрлалд байна.

Хагас олс дараах давуу болон сул талтай:

Давуу тал:

  • Хагас олсны техник нь олс суналтыг багасгана
  • Хоёр олсыг холбож ашиглах нь дан олсоор бууснаас илүү хол явах боломжтой
  • Авиралтын үед хаданд аль нэг олс тасарч гэмтэхэд нөгөө олсонд бэхлэгдэх боломжтой.

Сул тал:

  • Хагас олсны системд хоёр олсыг зэрэг ашиглахыг шаардах тул зохих ур чадвар эзэмшсэн байх хэрэгтэй
  • Дан олстой харьцуулахад хоёр олсны жин хүнд байна. Гэхдээ хамтран авирагчтайгаа олсоо хуваан үүрч болно.

Ижил үйлдвэрийн, ижил төрлийн, ижил зориулалттай олсыг хослуулан ашиглах хэрэгтэй. Гэхдээ зориулалтын баталгаатай олс ашиглахаа мартуузай (UIAA certified).

Хагас олсны хоёр үзүүрт “½ “ гэсэн тэмдэглэгээ байна.

ХОС ОЛС ( twin rope )

Энэ төрлийн олсыг хад чулуу ихтэй зам, мөсөнд авиралт, хазайлт багатай авиралтанд ашиглахад тохиромжтой.

Дан олсны замаар нэг биш хоёр олс гүйлгэж байгаа бөгөөд хагас олсны адил хоёр олсны систем ашиглана. Гэхдээ хос олсыг дан олсны адил хамгаалах карабин бүрт бэхэлнэ. Энэ нь хагас олсыг бодвол илүү бат бөх байх тул хазайлт багатай  хийхэд тохирно. Түүнчлэн хос олс нь хагас олсноос нарийн байх учир хөнгөн зөөвөрлөхөд хялбар байна.

Давуу тал:

  • Хоёр олсыг холбовол буух үед дан олсоор буухаас 2 дахин илүү хол явах боломжтой
  • Хад чулуунд нь  аль нэг олс тасарч гэмтэхэд нөгөөд бэхлэгдэх боломжтой.

Сул тал:

  • Хос олс нь хоёр олсны систем ашиглах тул зохих ур чадвар эзэмшсэн байх хэрэгтэй.
  • Дан олстой харьцуулахад хоёр олсны жин хүнд байна. Гэхдээ хамтран авирагчтайгаа олсоо хуваан зөөвөрлөх боломжтой.

Хагас олсны адил хос олсыг зөвхөн ижил үйлдвэрийн, ижил төрлийн олстой хослуулан ашиглах хэрэгтэй. Зарим хос олсыг хагас олсны оронд ашиглах бөгөөд ямар ч авиралтын техникийг гүйцэтгэх боломжтой. Зөвхөн зориулалтын баталгаатай олс ашиглах хэрэгтэйг анхаарна уу (UIAA certified).

Хос олсны хоёр үзүүрт “∞” гэсэн тэмдэглэгээ байна.

СТАТИК ОЛС

Энэ олсыг дээд бэхэлгээ тавих, аврах ажиллагаа, агуйн ажилбар, ачаа зөөх зэрэгт ашиглахад хамгийн тохиромжтой. Бэртэл авсан хүнийг буулгах, дээш татах зэрэгт сунадаггүй олс ашиглах шаардлага тохиолдох үед статик олсыг хэрэглэнэ. Дээд бэхэлгээнээс буух ( top roping )  болон доороос гацаа тавьж авирах ( lead climbing ) хийхэд тохиромжгүй тул ашиглахаас зайлсхийх хэрэгтэй.

АВИРАЛТ ХИЙХЭД АШИГЛАХ ОЛСНЫ ДИАМЕТР БА УРТ

ОЛСНЫ ДИАМЕТР

Ерөнхийдөө олс нарийн байх тусам хөнгөн байна. Гэхдээ нарийн болох тусам даац буурч, техникийн авиралтын нарийн ур чадвар эзэмшсэн байх ёстой. Олсны диаметр өргөн байх тусам илүү тэсвэртэй, эдэлгээ удаан байна. Хэрэв хадан хясаа, чулуу бүхий үрэлт их үүсэх газар авиралт хийх гэж байгаа  бол өргөн олс ашиглахыг зөвлөе. Харин ууланд олон давталттай гацаа тавих замаар авиралт хийх гэж байгаа бол нарийн хөнгөнийг хослуулан ашиглах нь зүйтэй.

9.4 мм хүртэлх дан олс: Энэ диаметр хүртэлх олсууд янз бүрийн жинтэй байх ба жинг бага байлгах шаардлагатай авиралтанд тохиромжтой байдаг. Гэхдээ бүдүүн олстой харьцуулахад нарийн олс уналт тэсвэрлэх чадвараар дутуу тул аюулгүйн ашиглалтаа бодолцох хэрэгтэй.

Хэрэв дээд бэхэлгээ ( TOP ROPING ) бүхий авиралт хийх, олон дахин дугтралт өгөх( жишээ нь сургалт ) давталтай уналт хийх, эсвэл спорт авиралт хийх гэж байгаа бол илүү бүдүүн олсыг ашиглах нь зөв. Нарийн олснууд хамгаалах хэрэгсэл болох гахайн хоншоор /ATC/, гри-гри, 8-н тоон дундуур чөлөөтэй гулгах магадлал илүү өндөр тул өөрийгөө энэ төрлийн олс ашиглахад бэлэн эсэхээ дахин бодоорой.

9.5-9.9 мм дан олс: Энэ төрлийн олсыг уламжлалт авиралт, спорт авиралт зэрэгт хэрэглэх боломжтой. Зөөвөрлөхөд хөнгөнөөс гадна тодорхой хэмжээний үрэлтэнд тэсвэртэй байдаг. Нарийн олсыг бодвол бөх бөгөөд ашиглахад амар.

10 мм өргөн дан олс: 10 мм-с өргөн олсыг залны авиралт, дээд бэхэлгээт авиралт, ханан хадны авиралт зэрэгт хамгийн тохиромжтой. Гэхдээ нэгэнт байнга шахуу ашиглах учраас хурдан элэгдэж мууддаг тул энэ төрлийн олс сонгохдоо гадна бүрээс сайтайг сонгох хэрэгтэй.

Хагас болон хос олс: Хагас олс ойролцоогоор 8-9 мм, харин хос олс 7-8 мм өргөнтэй байдаг.

Статик олс: Энэ төрлийн олс ихэвчлэн 9-13 мм өргөнтэй байх ба голцуу “инч”-ээр тэмдэглэсэн байна, тиймээс 7/16” гэх мэт тэмдэглэгээг анзаарах хэрэгтэй.

ОЛСНЫ УРТ

Хадан авиралтанд ашигладаг динамик олс ерөнхийдөө 30-80 метрийн урттай байна. Гэхдээ 60 метрийг стандарт урт гэж олон улсад үздэг.

Гадаа хийх авиралт: Авирах гэж буй газрын өндөр, хазайлтын замын уртыг тооцож хангалттай урт олс сонгож авах шаардлагтай. Үгүй бол дунд нь гацчихна шүү.

Жишээлбэл, авиралт хийх газрын 30 м байхад ашиглах олсоо ядаж 60 метрийн урттай сонгоно. Зарим авиралтанд олсыг газарт хангалттай хүрсэн байхыг шаарддаг учир 70 метрийн олс ашиглах хэрэгтэй болно.

Дотор зааланд хийх авиралт: 35 метрийн урттай богино олсыг түгээмэл ашиглах ба гадаа хийх авиралтан ашиглах олсноос хамаагүй богино олс ашигладаг. Гэхдээ авирагчийг газарт буулгах хэмжээний урт байх ёстойг мартаж болохгүй.

Статик олс: Энэ олсыг аврах ажиллагаа, дээд бэхлэгээ, агуйн ажилбар, ачаа зөөх зэрэгт ашигладагыг санаж байгаа байх. Тэгэхээр энэ олсыг зориулалтанд тохируулан авах боломжтой учир үүнд санаа зовох хэрэггүй.

Хэрэв авиралт хийх газарт тань хэр урт олс хэрэгтэйг мэдэхгүй байгаа бол мэргэжлийн хүнээс асуух эсвэл гарын авлагаас харах хэрэгтэй.

ОЛСНЫ ЖИН

Олсны жин нь түүний диаметр, урттай шууд хамааралтай. Олс нарийн богино байх тусам хөнгөн, өргөн урт байх тусам хүнд байх боловч олсны гол ямар байхаас жин хамаарна.

Стандартын дагуу динамик олсны жинг хэр урт байхаас үл хамаарч 58-60 гр/м байх ёстой гэж үздэг. Тиймээс авах гэж буй олсны зохих жинг олсны урттай харьцуулан тооцох бүрэн боломжтой.

ОЛСНЫ ШИНЖ ЧАНАР

Ашиглаж буй олсонд тань дараах өөрчлөлт орсон эсэхийг тогтмол шалгаж байгаарай. Эдгээр нь олсны гүйцэтгэл, эдэлгээнд нөлөөлдөг гэдгийг анхаарах хэрэгтэй.

DRY TREATMENT: Олс норох тусам илүү хүнд болж уналт тэсвэрлэх чадвар буурдаг. Хэрэв олсонд шингэсэн ус хөлдвөл олс хатуурч ашиглах боломжгүй болно. Ийм нөхцөл байдал үүсгэхгүйн тулд DRY TREATMENT гэх технологи бүхий өөр аргыг ашигладаг.

DRY TREATMENT хийцтэй олс үнэтэй учир заавал ийм төрлийн олс хэрэгтэй эсэхээ бодолцоорой. Хэрэв спорт авиралт хийх гэж байгаа бол мэргэжлийн тамирчид бороо дусалж эхлэх үед олсоо үүрээд гэртээ харьдаг гэдгийг сануулья. Харин мөсөн авиралт, өндөрт уламжлалт авиралт хийх бол цас мөстэй тулгарах нь гарцаагүй тул DRY TREATMENT бүхий олс сонгох хэрэгтэй.

Энэ нь чийгнээс бүрэн хамгаалах бөгөөд олсны гол хуурай, гадаргууг хамгаалсан бүрхүүлтэй байна.

ДУНДЫН ТЭМДЭГЛЭГЭЭ: Ихэнх олсоны гол хэсэгт хар өнгөөр зураасан тэмдэглэгээ хийсэн байх бөгөөд яг тэг дундах хэмжээг заадаг тул энэ нь буух үед хангалттай уртаа тооцоход ихээхэн тус болдог.

БИКОЛОР: Зарим олсыг хоёр өнгө хосолсон материалаар хийсэн байдаг нь олсны дундын тэмдэглээг харахад хялбар болгодог. Олсны нэг талыг нэг өнгөөр, нөгөө талыг өөр өнгөөр хийсэн байна.

АНХААРУУЛАХ ТЭМДЭГЛЭГЭЭ: Зарим олс төгсгөл хэсэгтээ хар зураасан тэмдэглэгээтэй байх учир буух үед олс дуусаж буйг анхааруулах тус болдог.

ОЛСНЫ (UIAA) АЮУЛГҮЙН ЗЭРЭГЛЭЛ

Олон улсын альпинизмын холбоо (UIAA) бүх төрлийн авиралтанд ашиглах олсны гүйцэтгэл, даац зэрэг үзүүлэлтийн стандартыг тогтоодог. Стандартыг олон төрлийн лабораторид туршилт хийсний дүнд гаргана.

УНАЛТЫН ЗЭРЭГ / FALL RATING

Олс хэдэн удаагийн уналтыг тэсвэрлэх чадалтай болохыг шалгаж үздэг. Шалгалтаар бодит амьдрал дээр үүсэх уналтаас хамаагүй хүчтэй уналт албаар үүсгэдэг онцлогтой.

Дан олсонд 80 кг ачаа, хагас олсонд тус бүрт 55 кг, хос олсонд тус бүрт 80 кг ачаа зүүн уналт үүсгэн шалгана. Дан олс багадаа 5 UIAA уналтыг тэсвэрлэх чадвартай байх ёстой. Хос олс багадаа 12 UIAA уналтыг тэсвэрлэх чадвартай байх ёстой.

UIAA стандартаар баталгаажсан бүх олс авиралтанд ашиглахад аюулгүй. Зэрэглэл өндөртэй байх тусам эдэлгээ удаан байна гэж ойлгож мөн болно. Гэхдээ хүчтэй уналт бүрийн дараа олсоо байнга шалгаж байх хэрэгтэй.

СТАТИК СУНАЛТ

Статик суналт гэдэг нь 80 кг ачаа зүүхэд үүсэх олсны суналтыг хэлнэ. Дан болон хос олс өөрийн уртаас 10% илүү харин хагас олс 12% илүү суналт үүсэх ёсгүй.

Статик суналт дээд бэхэлгээ бүхий авиралт – TOP ROPING, авирах хэрэгсэл ашиглан авиралт хийхэд өндөр ач холбогдолтой. 

ДИНАМИК СУНАЛТ

Динамик суналт нь эхний уналтын дараа үүсэх суналтыг хэлнэ. Уналт өндөр байх тусам олсны суналт их байх тул уналтыг аль болох бага байлгах хэрэгтэй. UIAA стандартын дагуу динамик суналт өөрийн уртын 40%-с хэтрэх ёсгүй гэж үздэг.

УНАЛТЫН ХҮЧНИЙ НӨЛӨӨ

Хүчний нөлөө нь эхний UIAA уналтаас үүсэх кН ( килоньютон ) хүч юм. Мэдээж кН хэмжээ бага тусам авирч буй хүнд үйлчлэх хүч бага байна. Динамик суналт өндөр байх тусам авирагчын биед нөлөөлөх уналтын хүчний нөлөө бага байна. Огцом дугтралт нь хүний биеийн зөөлөн болон хатуу эдэд маш сөрөг нөлөөтэй бөгөөд дотуур гэмтэл, яс хугарал, цус алдалт зэрэг гэмтэл учруулж болзошгүй тул пүрштэй мэт зөөлөн уналтыг өгч хамгаалах шаардлага олсонд тавигддаг.

Дугтрах хүчний нөлөө бага байх нь унах үед зөөлөн газардах нөхцлийг бүрдүүлдэг боловч олс төдий хэмжээгээр сунах хэрэгтэй гэсэн үг. Газарт эсвэл бусад хатуу саад, биетэд сунаад цохигдох аюулаас сэргийлээрэй.

Хэрэгсэл,

Авиралтын дуулга

Хэрэв олон төрлийн экстрим спортоор хичээллэдэг хүний хэрэгсэлүүдийн өрөөнд та орвол нилээд олон төрлийн хэлбэр дүрстэй толгойн дуулга /helmet/ олж харах болно. Ганцхан толгойтой байж тэр олон дуулагаар яадаг юм бол?

Дуулга нь хичээллэж буй спортын төрлүүдийн онцлогт тохирсон хэлбэр дүрс, хийцтэй байна. Цана, сноуборд, уулын дугуй, мотоцикл, хаданд авиралт, ууланд авиралт гээд бүх экстрим спортод толгой, тархины хүнд бэртэл авах эрсдэл секунд тутамд байдаг. Тэгэхээр helmet буюу дуулга нь хүний биеийн хамгийн чухал хэсэг болох толгойг хамгаалах хэрэгсэл юм.

Өнөөдөр зах зээл дээр 3 төрлийн хийцтэй авиралтын дуулга худалдаалагдаж байна.

  • Хатуу дуулга / Hard shell helmet
  • Хөөсөнцөр дуулга / Foam Helmet
  • Холимог хийцтэй дуулга / Hybrid helmet

Хатуу дуулга / Hard shell helmet

Хатуу пластик материал хийцтэй, доргилтын хүчийг бууруулах технологитой бүчлүүр болон нимгэн хөөсөнцөрөөр тоноглосон байдаг. Бат бөх, ихэвчлэн размер тохируулагчтай байдаг тул олон өөр хүмүүст хэрэглүүлэх, дотуур нь ноосон малгай өмсөх боломжтой, үнэ боломжийн зэрэг давуу талтай. Сул тал гэвэл жинтэй, агааржуулалт муутай.

Хөөсөнцөр дуулга / Foam Helmet

Материалын хувьд дугуйн дуулгатай адил EPS технологийн хөөсөнцөрөөр хийгддэг.  Хэлбэрээ алдах байдлаар цохилтын хүчийг бууруулдаг. Мөн гадуураа жижиг сажиг шүргэлт , мөргөлтөөс хамгаалах нимгэн поликарбонат бүрхүүлтэй. Агааржуулалт сайтай. Дуулагуудын төрөл дотроо хамгийн хөнгөнд тооцогдоно. Авиралтад хэрэгсэлийн жин ямар их нөлөөтэйг авирч үзсэн бүх хүмүүс мэдэх биз ээ. Дунд болон мэргэжлийн түвшний тамирчдад зориулагддаг. Сул тал нь хөнгөн гэдэг утгаараа мөн хэврэгдүү. Өндөр үнэтэй.

Холимог хийцтэй дуулга / Hybrid helmet

Нэршилийнхээ дагуу Хатуу дуулга, хөөсөнцөр дуулга хоёрын хосолмол. EPS технологийн хөөсөнцөрөөр их биеийг хийж ABS технологийн пластикаар бүрсэн хийцтэй. Дээрхи 2 дуулганы аль алины давуу талыг агуулсан. Бат бөх, хөнгөн, агааржуулалт сайтай. Цохилтод тэсвэртэй чадвар нь Хатуу дуулагаасаа илүү сайжирсан.

Уул болон хаданд авиралт маань дотроо олон төрөл болж хуваагддаг тул тэдгээр төрлүүдээс хамаарч бас дуулагаа сонгох хэрэгтэй.

Ууланд авиралт, Multi-pitch climbing зэрэг олон цагаар хаданд авиралт хийхэд дуулагыг удаан хугацаанд өмсөх шаардлага гардаг тул хөнгөн, агааржуулалт сайтай Хөөсөнцөр дуулга / Foam Helmet сонгох хэрэгтэй.

Мөсөнд авиралтаар хичээллэдэг бол дээрээс мөс унах эрсдэлтэй мөн хүйтэнд тийм ч агааржуулалт сайтай байх шаардлагагүй тул Хатуу дуулга / Hard shell helmet сонгосон нь дээр.

Хэмжээ тааруулах

  • Дуулга хөмсөгний дээхнүүр ямар нэг зайгүйгээр яг суух ёстой.
  • Бүчлэхээсээ өмнө толгойгоороо сулхан ТИЙМ, ҮГҮЙ дохиог үйлдэхэд ямар нэг хөдөлгөөнгүй байна. 
  • Бүчэлсэний дараа арай хүчтэй сэгсэрэхэд мөн хөдөлгөөнгүй байна.
  • Дуулганы бэхэлгээ заавал 2 шанаа, ар дагз гэсэн 3 цэг дээр бэхэлдэг байна. Гэтэл барилагын дуулга 2 цэг дээр буюу 2 шанаанд л бэхэлгээтэй байдаг шүү дээ.
  • Дээшээ харахад ар шилэнд тулахгүй, даралт үзүүлэхгүй байна.
  • Размер тохируулагчтай бол тэр нь хир хялбар үйлдэгдэж байгааг шалгах.

Дуулганы насжилт

Ямар нэг хүчтэй цохилт авч жижиг ч бай цөмөрсөн, цууралт үүссэн бол хаях хэрэгтэй. Ерөнхий дөө “яааа, дуулгагүй байсан бол балрах байлаа шүү” гэх хэмжээний цохилт авсан л бол дахин ашиглахад эрсдэлтэй гэж ойлгох хэрэгтэй. Дуулаганд дагалдаж ирдэг техникийн үзүүлэлт, зааварыг сайн уншиж байх. Ямар тохиолдолд хэрэгцээнээс гаргах зэргийг тодорхой бичсэн байдаг. Ямар нэг цохилт авч байгаагүй, сэв зураасгүй дуулагыг 10 жил болоод солихыг зөвлөдөг. Учир нь хэрэглээний явцад нарны хэт ягаан туяа /UV/ аажмаар материалын чанарт муугаар нөлөөлж хэврэгшүүлж байдаг.

Бусад анхаарах зүйлс

  • Хэзээ ч хуучин дуулга худалдаж авч болохгүй. Учир нь ямар нөхцөлд хадгалагдаж, ямар цохилт авч байсныг чи мэдэхгүй.
  • UIAA certified буюу Олон Улсын Уулын Холбооны шалгалтаар баталгаажсан дуулга илүү найдвартай гэж үздэг. Энэ нь шошгон дээрээ бичигдсэн байдаг.
  • Халуун, хүйтэн аль ч нөхцөлд хэрэглэнэ гэж тооцож бээлийтэй ажиллахад хир хялбар байгааг анхаарах. Жишээ нь сүүлийн үед бүчлүүр соронзон түгжээтэй хийгдэх болсон. Энэ нь ямар ч тохиолдолд бүчлэхэд хялбар байдаг. Размер тохируулагч ч мөн адил хялбаршиж байгаа.
  • Хэрэглэхэд хялбар толгойн гэрэл тогтоогчтой загварууд мөн байдаг.
  • Манайхан үүргэвчиндээ дүүжлээд санжигануулаад явж байдаг нь буруу юм. Энд тэнд цохиод, нидрээд байх нь бичил сэв, зураас үүсгэж байдаг. 
  • Авиралт болгоны дараа ямар нэг гэмтэл үүссэн эсэхийг шалгаж хэвших.
Хэрэгсэл,

Мөсний сүх ( ice axe )

Мөсний сүх ( ice axe ) нь уулчдын мөс цастай ууланд өгсөх буух үед үед байнга ашигладаг хамгийн чухал хэрэгслийн нэг юм. Хаана хэрхэн хэрэглэх зорилгоос хамаарч мөсний сүхийг олон янзаар барьж ашиглаж болно. Жишээ нь эгц гадаргууд авирахад авирагч нь мөсний сүхний толгойноос барьж төгсгөлийн гадасны үзүүрийг доош эгц хөдөлгөөнөөр мөсөн гадаргууд зоох, түүнчлэн анкор бэхэлгээнд хөндлөн босоогоор давхар бэхлээд хоёр дахь уулчин авирах боломжтой болох гэх зэрэг юмаа. Сүхний өөлүүрийн малтагч хэсгээр цөм мөстэй гадаргууг ухах, хонхойлгоход ашигладаг.

Хуучин цагт хэрэглэж байсан урт бариул бүхий алхалтын таяг нь өнөөгийн мөсний сүхний эх загвар гэхэд болно. Түүнчлэн дайны үед ашиглаж байсан тулааны сүхтэй ижил бүтэцтэй байдаг нь сонин.

Мөсний сүхийг зөвхөн авиралтад ашиглаад зогсохгүй гэнэтийн уналтад өөрийгөө аврах хэрэгсэл болгон ашигладаг.

Ихэнх сүхийг Олон Улсын Уулчидын Холбоо (UIAA) эсвэл Европын Стандарчлалын Холбооны тогтоосон журмын дагуу үйлдвэрлэдэг.

Төрлийн хувьд түүнийг энгийн болон техникийн мөсний сүх гэсэн үндсэн хоёр төрөлд хуваадаг.

Энгийн мөсний сүхийг цастай нөхцөлд стандарт авиралт хийхэд ашиглана.

Харин техникийн мөсний сүх нь муруй биетэй байх бөгөөд эгц босоо авиралт хийхэд ашиглагддаг.

Эгц гадаргууд хийх авиралтад тусгайлан ашигладаг мөсний сүхийг өөрөөр мөсний багаж  буюу ice tool  гэнэ. Мөсний хэрэгсэл нь богино муруй биетэй, хүчтэй, хурц илүү муруй зээтүүтэй байхаас гадна бариул болон бусад хэсгийг мохож гэмтсэн тохиолдолд шинээр сольж өөрчлөх боломжтойгоор үйлдвэрлэдэг.

Сүхний бүтэц

Мөсний сүх  доорх үндсэн таван хэсэгтэй байна:

Толгой  – ихэнхдээ төмрөөр хийдэг ба малтуур (өөлүүр), зээтүү гэсэн 2 үзүүртэй байна. Голд нь байх нүх нь карабин эсвэл бугуйн оосор бэхлэх зориулалттай.

Зээтүү  – хөрөөн шүдтэй муруй хэлбэртэй хурц үзүүр бүхий төгсгөл (гадаргууд зоох, уналт зогсоох).

Малтуур (өөлүүр) – нягт цас мөсийг хагалах зориулалттай толгойн хавтгай төгсгөл

Алхан толгой – малтагчийн өөр нэг хэлбэр ба солиод хадаас хадах зэрэгт ашиглана. 

Их бие  – шулуун эсвэл бага зэрэг муруй өнцөгтэй, голдуу урдаас хойшоо нарийссан хоёр талаар хавтгай боловч төгсгөл хэсэгтээ мөлгөр дугуй бүтэц. Хуучин цагт их биеийг модоор хийдэг байсан орчин үед хөнгөн металлаар хийнэ. (Хөнгөн цагаан, металл хайлш, карбон).

Гадас– Их биеийн доод төгсгөлд байх хурц төмөр үзүүр, авиралтын үед таяг болгож тэнцвэр олоход ашиглана.

Нэмэлт хэрэгсэл

Энгийн мөсний сүхнүүд дараах нэмэлт дагалдах хэрэгслүүдтэй. Үүнд:

Бугуйн оосор – нейлон материалаар хийсэн алхыг гарт бэхлэх зориулалттай уяа .

Бугуйвч хязгаарлагч – бугуйвчийг алхнаас мултарч унахаас сэргийлсэн резин эсвэл металл.

Цасны араг – цанын таягны үзүүрт байдаг арагтай ижил, зээтүүг цасанд шигдэхээс сэргийлж бэхэлнэ.

Зээтүү, малтагч хамгаалагч – ашиглаагүй үед хамгаалах резин таг.

Гадас хамгаалагч– ашиглаагүй үед хамгаалах резин таглаа.

Хэмжээ

Мөсний сүх ерөнхийдөө толгойноос гадас хүртэл 60-90 см урттай байдаг байна. Энгийн алхалт хийхэд мэдээж энэ хэмжээ дэндүү богино  боловч зориулалт нь эгц болон налуу гадаргууд авирахад бол өөр. Мэдээж хүний өндрийн хэмжээнээс хамаарах нь тодорхой ч одоо үед техникийн сүхний урт 60 см аас хэтрэхгүй, энгийн сүхний урт 70 см аас хэтрэхгүй байхаар илүү түгээмэл ашигладаг болжээ.

Уулчин өөрт тохирсон урттай сүх сонгохдоо толгойноос нь барихад шагайнаас үл ялиг доор байвал зохимжтой.

Үүнийг уулчин сул зогссон үед шалгавал тохиромжтой байдаг боловч зарим тохиолдолд энэ дүрэм үйлчилдэггүй. Цас мөстэй ууланд авиралт хийх аяллыг голдуу эгц босоо гадаргуутай ууланд хийдэг учир илүү богино алх сонгох нь зүйтэй. Эгц дээш хөдөлгөөн хийх учир урт сүх тэнцвэр алдуулахаас цаашгүй.

Харин ердийн өндөртэй ууланд авирах бол урт сүх ашиглавал тохирно.

Мөсний сүхийг хэрхэн сонгох вэ?

Мөсний сүх гэхээр танд юу бодогдож байна? Зорьсон оргил өөд цасан шуурганд цасанд хучигдсан уулын энгэрт шүд зуун сүхээ далайлган байгаа уулчин төсөөлөгдөж байна уу? Эсвэл юу ч үгүй хөлдсөн хүрхрээнд хоёр сүхээ болгоомжтой гэгч ээлжлэн зоож хальтарчихгүйг хичээж буй нэгэн бууж байна уу?

Аль нь ч байсан таны бодож байгаа зөв. Дээрх аль ч тохиолдолд мөсний сүх зайлшгүй хэрэгтэй. Гэхдээ мөсний сүх бүр ижилгүй, техникийн авиралт хийхэд ашигладаг нь стандарт авиралт хийдгээс хоорондоо ялгаатай.

Техникийн авиралтын хэрэгсэл болон Стандарт авиралтын сүх

Мэргэжлийн бус хүмүүс стандарт болон техникийн авиралтад ялгаагүй сүх ашигладаг гэцгээх боловч, үнэн хэрэгтээ хоорондоо багагүй ялгаатай ба нэршлийн хувьд ч өөр байна. Техникийн авиралт хийхийг нь  “сүх” биш харин “мөсний хэрэгсэл” гэж нэрлэдэг.

Энэ хоёр ердөө хэмжээний хувьд л ялгаатай. Стандарт авиралтын сүх нь илүү урт, аяны таяг эсвэл цасны анкор шиг байна. Шулуун их бие нь уналтаас зогсоох илүү боломжтой болгоно. 

Түүнчлэн техникийн хэрэгслийн их биеийг богино болгохын тулд муруй хэлбэртэй болгосон байна. Муруй хэлбэр нь илүү далайцтай болгож мөсөнд гүн зоох бололцоог хангана. 

Мөсний сүх, хэрэгслийг юугаар хийдэг вэ?

Эдэлгээ сайтай байх үүднээс мөсний сүх болон мөсний хэрэгслийн толгой, гадсыг голдуу төмрөөр хийнэ. Харин их биеийг олон янзын материалаар хийх боломжтой.

Төмөр бие удаан эдэлгээтэй боловч жингээр хамгийн хүнд. Гэхдээ энэ нь өөр давуу талтай, хүнд биетэй сүх хатуу мөсийг сайн нэвтлэхээс гадна ашиглаж сурч байгаа анхан шатныханд хамгийн тохиромжтой

Хөнгөн цагаан бие арай хөнгөн байх тул цанаар, мөсөн гол дээр, мөсөн гадаргууд авирахад тохиромжтой.

Нарийн үйлдэл бүхий сүхийг карбоноор хийсэн байдаг. Карбон нь хөнгөн хийгээд хатуу гэхдээ дэндүү үнэтэй. Хийх гэж буй аяллын нөхцөлд зайлшгүй хэрэг болох үед л бодож үзэхээс бусдаар хөнгөн цагаан эсвэл төмөр сүх ашигласан нь дээр.

Зээтүүний ШҮД чухал уу эсвэл МУРИЙЛТ чухал уу?

Гурван янзын хэлбэртэй зээтүү байна: сонгодог, эсрэг, энгийн. Гэхдээ уулын практикт сонгодог болон эсрэг чиглэлийн сүхийг ашигладаг учир энэ талаар дэлгэрэнгүй ярилцъя.

Ихэнх уулын сүх нь сонгодог мурийлттай байна үүнийг өөрөөр эерэг муруй  гэнэ. Сонгодог хэлбэр нь хязгаарлагч сайн бөгөөд эгц гадаргуутай нөхцөлд аюулгүй авирах боломжтой болно. 

Гэхдээ сонгодог мурийтай шүдэнд шигдсэн цас мөсийг цэвэрлэхэд тун хэцүү байдаг дутагдалтай. Харин эсрэг муруйтай сүхний цасыг цэвэрлэхэд амархан учир мөсөн дээрх техникийн авиралтад байнга ашиглана.

 

 

 

 

 

 

 

 

Малтагч эсвэл Алхан толгой

Стандарт авиралтын алханд малтагч байх ба зам тавих, бэхэлгээний нүх ухах, майхны газар тэгшлэх, цасанд агуй ухах зэрэг олон янзаар ашиглах боломжтой. Түүнчлэн хамгийн сайн уналт, гулгалтаас хамгаалагч гэдгээрээ давуу талтай. Холимог замаар бартаа их эсвэл мөсөн гадаргууд техникийн авиралт хийх үед малтагчийн оронд алхан толгой илүү ашиглагдана. Олон уулчид хоёуланг нь авч явдаг хэдий ч анхан шатны уулчдад аль нэг байхад хангалттай. Дээрээс нь мөсний хэрэгслийн малтагчийг сольж болохоос гадна жинг багасгах үүднээс бүр мөсөн авсан ч болно.

 

 

 

 

 

Оосор хэрэгтэй юу?

Оосор нь илүү аюулгүй авиралт гүйцэтгэх нөхцөлийг хангана. Бугуйд эсвэл хударгад бэхэлсэн ч унах үед мөсний сүх болон хэрэгслээ гээхээс бүрэн сэргийлнэ. Зарим мөсний сүх, мөсний хэрэгслийг бугуйвчтай үйлдвэрлэсэн байдаг бол зарим хэрэгсэлд тусад нь худалдаж авах хэрэгтэй болно.

Сүүлийн жилүүдэд уулын спортод бугуйвчны хэрэгцээ буурч байгаа. Бугуйвчгүй хэрэгслийг гарт эвтэйхэн болгож тусгай бариултай үйлдвэрлэх болсон. Харин анхан суралцагчид ямагт бугуйвчтай хэрэгсэл сонгох нь чухал асуудал бөгөөд зөвийг нь зөв хэрэглэх нь аминд орох зүйл.

Зээтүү хугарвал яах вэ?

Ховор тохиолдол хэдий ч хугарахгүй гэсэн үг биш. Сүүлийн үед ашиглаж байгаа хэрэгслийн эд ангийг солих боломжтой болсон учир хугарсан зээтүүг шинээр солих боломжтой. Хэрэв ур хугацааны аялалд гарах гэж байгаа бол нөөц зээтүү үүргэвчиндээ хийхэд буруудахгүй шүү. 

Уулын цаг агаар

Холбоо барих

Утас: 99059693

Email: uulchin.mn@gmail.com

Хаяг: УБ, Баянзүрх дүүрэг, 26-р хороо, 407-24 тоот